Giải Thích về Mạch Dương Minh

Hoàng Đế hỏi: Túc dương minh kinh phát bệnh, người bệnh ghét người và lửa, nghe tiếng đồ dùng bằng gỗ thì sợ hãi bất an, nhưng nghe tiếng chuông trống lại không động lòng, nghe tiếng gỗ thì sợ hãi, đó là vì sao? Xin nghe rõ nguyên nhân. Kỳ Bá đáp: Dương minh kinh là kinh của vị, vị thuộc hành thổ trong ngũ hành, cho nên nghe tiếng gỗ mà sợ hãi, là vì thổ sợ mộc (mộc khắc thổ) vậy.

Hoàng Đế nói: Hay lắm. Vậy ghét lửa, là đạo lý gì? Kỳ Bá nói: Dương minh kinh chủ quản cơ nhục, kinh mạch này khí huyết sung thịnh, tà khí xâm nhập thì phát nhiệt, nhiệt nghiêm trọng thì ghét lửa.

Hoàng Đế nói: Vậy ghét người là đạo lý gì? Kỳ Bá nói: Dương minh kinh khí nghịch lên trên thì suyễn tức mà tâm uất muộn, tâm uất muộn thì ghét người. Hoàng Đế nói: Có người suyễn tức mà chết, có người suyễn tức mà sống được, đó là vì sao? Kỳ Bá nói: Quyết nghịch chi khí liên lụy đến tạng phủ thì chết, liên lụy đến kinh mạch thì có thể sống.

Hoàng Đế nói: Hay lắm. Bệnh tình nghiêm trọng, người bệnh cởi bỏ y phục chạy, leo lên chỗ cao ca hát, có khi mấy ngày không ăn, còn có thể trèo tường lên mái nhà, những nơi họ đến đều không phải lúc bình thường họ làm được, nhưng khi bệnh lại làm được, đó là vì sao? Kỳ Bá nói: Tứ chi là căn bản của các dương kinh, dương khí cường thịnh thì tứ chi sung thực, tứ chi sung thực thì có thể leo cao. Hoàng Đế nói: Vậy cởi bỏ y phục chạy, là vì sao? Kỳ Bá nói: Thân thể nhiệt tà bốc cháy, cho nên cởi y phục muốn chạy. Hoàng Đế nói: Vậy nói huyên thuyên, mắng chửi người, không tránh thân sơ mà ca hát, là vì sao? Kỳ Bá nói: Dương khí cường thịnh thì khiến người nói huyên thuyên, mắng chửi người, không tránh thân sơ, lại không muốn ăn, không muốn ăn, cho nên chạy loạn.