Châm Sốt Rét
Bệnh sốt rét thuộc kinh Túc Thái Dương làm cho người bệnh đau lưng, nặng đầu, cảm lạnh phát ra từ phía lưng, trước lạnh sau nóng, cơn nóng dữ dội như lửa đốt, hết nóng thì ra mồ hôi, khó chữa khỏi, nên châm huyệt Ủy Trung cho ra máu. Bệnh sốt rét thuộc kinh Túc Thiếu Dương làm cho người bệnh mệt mỏi rũ rượi, cả lạnh lẫn nóng đều không nặng, ghét thấy người, thấy người thì trong lòng sợ hãi bất an, thời gian phát nóng kéo dài, ra nhiều mồ hôi, nên châm các huyệt của kinh Túc Thiếu Dương. Bệnh sốt rét thuộc kinh Túc Dương Minh làm cho người bệnh trước tiên cảm thấy lạnh, lạnh đến run rẩy, lạnh kéo dài rất lâu mới phát nóng, hết nóng thì ra mồ hôi, thích thấy ánh sáng mặt trời, mặt trăng và hơi lửa, như vậy mới thấy dễ chịu, nên châm các huyệt trên mu bàn chân thuộc kinh Túc Dương Minh. Bệnh sốt rét thuộc kinh Túc Thái Âm làm cho người bệnh buồn bực không vui, thích than thở, không muốn ăn uống, khi lạnh nóng thay nhau phát tác thì ra nhiều mồ hôi, khi bệnh phát dễ bị nôn mửa, sau khi nôn bệnh mới thuyên giảm, nên lấy huyệt chữa ngay. Bệnh sốt rét thuộc kinh Túc Thiếu Âm làm cho người bệnh nôn mửa rất dữ dội, cơn lạnh nóng phát tác nhiều, nóng nhiều lạnh ít; người bệnh thích đóng kín cửa sổ ở một mình, bệnh này khó chữa khỏi. Bệnh sốt rét thuộc kinh Túc Quyết Âm làm cho người bệnh đau lưng, bụng dưới đầy trướng, tiểu tiện không thông, giống như bệnh long, nhưng không phải thực sự là bệnh long, chỉ là tiểu tiện nhiều lần, trong lòng sợ hãi, khí lực không đủ, trong bụng uất ức khó chịu, nên châm các huyệt của kinh Túc Quyết Âm.
Sốt rét Phế làm cho người bệnh trong lòng cảm thấy lạnh, lạnh đến cực độ thì phát nóng, trong lúc phát nóng dễ bị kinh sợ, giống như nhìn thấy vật gì đáng sợ, nên châm các huyệt của kinh Thủ Thái Âm và kinh Thủ Dương Minh. Sốt rét Tâm làm cho người bệnh trong lòng rất phiền loạn, muốn uống nước lạnh, nhưng lại sợ lạnh nhiều hơn, phát nóng không nghiêm trọng lắm, nên châm các huyệt của kinh Thủ Thiếu Âm. Sốt rét Can làm cho người bệnh mặt mày xanh xao, thường xuyên than thở, dáng vẻ như người chết, nên châm huyệt của kinh Túc Quyết Âm cho ra máu. Sốt rét Tỳ làm cho người bệnh cảm thấy lạnh, trong bụng đau đớn, khi phát nóng thì ruột kêu ọc ọc, ruột ngừng kêu thì ra mồ hôi, nên châm các huyệt của kinh Túc Thái Âm. Sốt rét Thận làm cho người bệnh cảm thấy lạnh run, đau lưng và cột sống, khó trở mình, đại tiện khó khăn, mắt nhìn vật mờ mờ, tay chân lạnh ngắt, nên châm các huyệt của kinh Túc Thái Dương và kinh Túc Thiếu Âm. Sốt rét Vị làm cho người bệnh khi phát bệnh dễ thấy đói nhưng không thể ăn được, ăn vào thì cảm thấy vùng thượng vị căng đầy, bụng trướng to, nên châm các huyệt của kinh Túc Dương Minh và các mạch lạc ngang của kinh Túc Thái Âm cho ra máu.
Khi bệnh sốt rét phát tác, thân thể vừa mới phát nóng, nên châm động mạch trên mu bàn chân, mở rộng lỗ kim cho ra máu, sẽ hạ sốt ngay lập tức. Khi bệnh sốt rét sắp phát lạnh, nên châm các huyệt của kinh Thủ Dương Minh, kinh Thủ Thái Âm và kinh Túc Dương Minh, kinh Túc Thái Âm.
Người bệnh sốt rét có mạch đầy to, nên cấp tốc châm các huyệt Du ở lưng, dùng kim cỡ vừa châm mỗi huyệt ở Ngũ Khu Du trên lưng một kim, tùy theo thể trạng gầy béo của người bệnh mà châm cho ra máu thích hợp. Người bệnh sốt rét có mạch nhỏ thực, nên cấp tốc cứu các huyệt thuộc kinh Thiếu Âm ở vùng cẳng chân, và châm các huyệt Tỉnh ở đầu ngón chân. Người bệnh sốt rét có mạch đầy to, nên cấp tốc châm các huyệt Du ở lưng, dùng Ngũ Khu Du và các huyệt Du ở lưng châm mỗi huyệt một kim, tùy tình hình châm cho ra máu là được. Người bệnh sốt rét có mạch hoãn to mà hư, thích hợp dùng thuốc để chữa, không nên dùng châm.
Phàm chữa bệnh sốt rét, nên châm trước khi bệnh phát chừng một bữa ăn, qua thời gian này thì đã lỡ mất thời cơ. Các loại bệnh nhân sốt rét nếu mạch không bắt được, nên châm các kẽ ngón tay cho ra máu, máu ra thì bệnh sẽ khỏi; trước hết quan sát trên người bệnh những chấm đỏ như hạt đậu xích tiểu, đều châm cho chúng ra máu. Thời gian phát tác của bệnh sốt rét khác nhau, nên quan sát triệu chứng biểu hiện của người bệnh, để phán đoán xem là bệnh biến của đường kinh nào. Trước khi bệnh phát chừng một bữa ăn thì châm, châm một lần bệnh tình có thể thuyên giảm, châm hai lần thì thấy hiệu quả, châm ba lần thì khỏi hẳn; nếu chưa khỏi, thì châm hai mạch dưới lưỡi cho ra máu; nếu vẫn chưa khỏi, thì châm các mạch sung huyết ở chỗ huyệt Ủy Trung cho ra máu, lại châm các huyệt hai bên cột sống sau gáy, như thế nhất định sẽ khỏi. Hai mạch dưới lưỡi, chính là huyệt Liêm Tuyền.
Châm chữa bệnh sốt rét, nhất định phải hỏi rõ người bệnh vị trí bệnh đau phát tác đầu tiên là chỗ nào, trước tiên châm chỗ đó. Nếu trước tiên có triệu chứng đau đầu và nặng đầu, trước tiên châm trên đầu và hai bên trán, giữa hai lông mày cho ra máu. Nếu trước tiên có đau cổ và lưng, trước tiên châm những chỗ đó. Nếu trước tiên có đau lưng và cột sống, trước tiên châm huyệt Ủy Trung cho ra máu. Nếu trước tiên có đau cánh tay, trước tiên châm kinh Thủ Thiếu Âm, kinh Thủ Dương Minh và các kẽ ngón tay. Nếu trước tiên có đau nhức cẳng chân, trước tiên châm kinh Túc Dương Minh và các kẽ ngón chân cho ra máu. Sốt rét gió, khi phát bệnh liền ra mồ hôi sợ gió, nên châm các huyệt Du ở lưng của ba kinh Dương cho ra máu. Cẳng chân đau nhức dữ dội, dùng tay ấn cũng không đỡ, gọi là bệnh "Phủ Tủy", dùng thiền châm châm huyệt Tuyệt Cốt cho ra máu, sẽ khỏi ngay lập tức. Thân thể hơi đau nhức, có thể châm huyệt Chí Âm. Các huyệt Tỉnh của các kinh Âm không nên châm cho ra máu, cách một ngày châm một lần. Sốt rét không khát, cách một ngày phát tác một lần, nên châm kinh Túc Thái Dương. Sốt rét khát nước, cách một ngày phát tác một lần, nên châm kinh Túc Thiếu Dương. Ôn ngược không ra mồ hôi, có thể dùng năm mươi chín huyệt dùng để chữa bệnh nhiệt để châm.
