Nan thứ 70

Kinh thư có nói: Vào mùa xuân và mùa hạ, châm thích phải nông; vào mùa thu và mùa đông, châm thích phải sâu. Đó là vì sao?

Đáp: Mùa xuân và mùa hạ, dương khí nổi lên ngoài biểu, chính khí của con người cũng hướng ra ngoài biểu, nên phải châm nông. Mùa thu và mùa đông, dương khí chìm vào trong tạng, chính khí của con người cũng hướng vào trong, nên phải châm sâu.

Lại hỏi: Mùa xuân và mùa hạ, mỗi mùa đều phải dẫn một phần âm khí; mùa thu và mùa đông, mỗi mùa đều phải dẫn một phần dương khí. Điều này lại có ý nghĩa gì?

Đáp: Mùa xuân và mùa hạ khí hậu ấm áp, tất phải dẫn một phần âm khí, nghĩa là khi mới hạ châm, đem châm châm sâu đến vị trí của tạng thận và tạng can, đợi đến khi đắc khí, sau đó đem châm nhấc lên đến tầng nông, để dẫn âm khí ra ngoài. Mùa thu và mùa đông khí hậu lạnh lẽo, tất phải dẫn một phần dương khí, nghĩa là khi mới bắt đầu đưa châm vào, đem châm châm vào tầng nông nổi ở ngoài biểu, đến vị trí của tạng tâm và tạng phế, đợi đến khi đắc khí, sau đó đem châm đẩy ấn xuống tầng sâu, để dẫn dương khí vào trong. Đó chính là điều gọi là mùa xuân và mùa hạ tất phải dẫn một phần âm khí, mùa thu và mùa đông tất phải dẫn một phần dương khí.