Lập chính

Chu Công làm ra sách "Lập Chính". (Nguyên thư không có đoạn này)

Chu Công nói như vầy: "Lạy đầu cúi đầu, răn bảo kẻ nối mệnh trời làm vua. Dùng những lời này cùng răn bảo vua rằng: Bên tả hữu của vua, có Thường Bá, Thường Nhậm, Chuẩn Nhân, Chúy Y, Hổ Bôn. Chu Công nói: Ôi, tốt đẹp ở chỗ này, nhưng biết lo lắng thương xót thì quá ít.

Người xưa, dẫn dắt chính là nhà Hạ, bèn khiến vương thất rất cường thịnh. Họ cầu xin hiền tuấn, tôn phụng Thượng Đế, dẫn dắt người biết thành tín cung thuận mà thực hành chín đức hạnh, bèn mới dám răn bảo dạy dỗ vua của họ rằng: Lạy đầu cúi đầu, quân chủ ơi. Nói rằng: Phải an trí kẻ trị sự của ngươi, an trí kẻ mục dân của ngươi, an trí kẻ chuẩn chính của ngươi, đó mới là quân chủ. Mưu tính thì đương diện dùng đại huấn và đức hạnh, sau đó mới an trí người. Như thế thì ba chức vụ ấy sẽ không có kẻ bất nghĩa.

Kiệt có đức, là không dùng kẻ có thể đi đến nhậm sự, cho nên bạo đức của hắn không có kẻ nối dõi.

Lại đến Thành Thang, dấy lên và rất mực trị lý mệnh lệnh sáng suốt của Thượng Đế, bèn dùng ba hạng người có chức vị, có thể khiến họ vào đúng vị trí; lại nói có ba hạng hiền tuấn, có thể khiến hiền tuấn vào đúng vị trí. Trang nghiêm mà trở thành phép lớn, có thể dùng Tam Trạch và Tam Tuấn. Họ ở ấp Thương, bèn dùng để hòa hiệp đô ấp của họ; họ ở bốn phương, bèn dùng để rất mực làm phép, hiển thị đức hạnh.

Ôi, đến Thụ, đức hạnh hỗn loạn, chỉ dùng kẻ giỏi hình phạt và có bạo đức, khiến họ cùng nước của hắn đồng xử; lại dùng nhiều kẻ quen thói an dật bại đức, khiến họ tham dự chính sự của hắn. Thượng Đế kính cẩn mà trừng phạt hắn, bèn khiến Hoa Hạ chúng ta, bắt chước mệnh trời mà nhà Thương nhận lấy, trọn vẹn trị lý muôn dân.

Lại đến Văn Vương, Vũ Vương, có thể biết lòng của ba hạng kẻ có chức vị, cũng rõ ràng thấy lòng của ba hạng hiền tuấn, dùng để cung kính thờ phụng Thượng Đế, thiết lập người trưởng quan và bá trưởng của dân.

Thiết lập chức vụ chính trị, kẻ nhậm sự, kẻ chuẩn chính, kẻ mục dân, làm ba loại chức sự.

Hổ Bôn, Chúy Y, Thú Mã, Tiểu Doãn, cùng tả hữu huề bộc, bách tư chúng phủ.

Đại Đô, Tiểu Bá, Nghệ Nhân, Biểu Thần bách tư, Thái Sử, Doãn Bá, các loại Thường Nhậm Cát Sĩ.

Tư Đồ, Tư Mã, Tư Không, cùng với phó nhị và thuộc quan.

Di, Vi, Lô, Chưng, Tam Bạc, Bản, Doãn.

Văn Vương có thể an định lòng của những người này, bèn có thể thiết lập những kẻ Thường Nhậm sự vụ và Tư Mục, đồng thời có thể dùng kẻ có đức hiền tuấn.

Văn Vương không kiêm thính các loại lời nói, các loại kiện tụng và các loại thận trọng, chỉ để hữu ti và kẻ mục dân huấn đạo và xử lý những kẻ vi phạm pháp độ.

Các loại kiện tụng và các loại thận trọng, Văn Vương không dám tự mình can dự vào những việc này.

Lại đến Vũ Vương, tuân theo Văn Vương mà an định công nghiệp, không dám phế bỏ nghĩa đức của ông, tuân theo mưu lược, thung dung mà thực hành đức, bởi vậy một thể nhận lấy cơ nghiệp rất lớn này.

Ôi, vua trẻ ơi. Từ nay về sau, chúng ta thiết lập chính vụ, thiết lập chức vụ, kẻ chuẩn chính, kẻ mục dân, phải có thể rõ ràng biết họ có hợp hay không, sau đó rất mực khiến họ trị lý, phụ tá dân mà chúng ta nhận lấy, điều hòa các loại kiện tụng và thận trọng của chúng ta, như thế thì chớ để có kẽ hở.

Từ một câu nói một chữ mà nói, chúng ta đều phải dùng kẻ thành đức hiền nhân, để trị lý dân mà chúng ta nhận lấy.

Ôi, Đán ta đã nhận lời nói tốt đẹp của người khác, trọn vẹn đều nói với vua trẻ rồi. Từ nay về sau, con cháu có văn đức, chớ để sai lầm trong các loại kiện tụng và thận trọng, chỉ dùng chính đạo để trị lý chúng.

Từ xưa người Thương, cùng với Văn Vương của nhà Chu chúng ta, thiết lập chính vụ, thiết lập chức vụ, kẻ mục dân, kẻ chuẩn chính, đều có thể an trí họ, có thể do đây suy cầu trị lý, như thế mới khiến nước được trị.

Nước nếu thiết lập chính vụ mà dùng kẻ gian tà tiểu nhân, không dùng đức hạnh huấn đạo, thì sẽ không hiển minh trong đời của hắn. Từ nay về sau, thiết lập chính vụ chớ dùng kẻ gian tà tiểu nhân, phải dùng Cát Sĩ, để gắng sức phụ tá nước ta.

Hiện nay có con cháu có văn đức, vua trẻ ơi, chớ để sai lầm trong các kiện tụng, phải nương tựa vào hữu ti và kẻ mục dân.

Họ có thể chỉnh đốn quân đội của ngươi, lên đến dấu chân của Vũ, trải khắp thiên hạ, cho đến ngoài biển, không ai không phục tùng, để yết kiến sự sáng suốt của Văn Vương, để phát dương công nghiệp vĩ đại của Vũ Vương.

Ôi, từ nay về sau, đời sau vua thiết lập chính vụ, chỉ cần có thể dùng kẻ thường đức.

Chu Công nói như vầy: "Thái Sử, Tư Khấu Tô Công, phải cung kính mà tuân theo việc thẩm ngục, để lâu dài giữ gìn vương quốc của chúng ta. Như thế phải thận trọng, theo thứ bậc mà dùng hình phạt trung chính."

Quyển thứ sáu - Chu Thư