Thế gia Trần Kỷ thứ sáu

Trần Hồ Công Mãn, là hậu duệ của Ngu Đế Thuấn. Khi xưa Thuấn còn là dân thường, Nghiêu gả hai con gái cho ông, ở tại Quy Nhuế, con cháu của ông bèn lấy nơi này làm họ, họ Quy thị. Thuấn qua đời, truyền thiên hạ cho Vũ, còn con trai của Thuấn là Thương Quân được phong làm một nước chư hầu. Thời nhà Hạ, nước phong này có lúc mất, có lúc còn. Đến khi Chu Vũ Vương đánh bại Trụ Vương nhà Ân, bèn tìm lại hậu duệ của Thuấn, tìm được Quy Mãn, phong cho ông ở đất Trần, để dùng vào việc thờ cúng đế Thuấn, đó là Hồ Công.

Hồ Công qua đời, con là Thân Công Tê Hầu nối ngôi. Thân Công qua đời, em là Tướng Công Cao Dương nối ngôi. Tướng Công qua đời, lập con của Thân Công là Đột làm vua, đó là Hiếu Công. Hiếu Công qua đời, con là Thận Công Vũ Nhung nối ngôi. Thận Công sống vào thời Chu Lệ Vương. Thận Công qua đời, con là U Công Ninh nối ngôi.

Năm thứ mười hai đời U Công, Chu Lệ Vương chạy trốn sang đất Trệ.

Năm thứ hai mươi ba, U Công qua đời, con là Ly Công Hiếu nối ngôi. Năm thứ sáu đời Ly Công, Chu Tuyên Vương lên ngôi. Năm thứ ba mươi sáu, Ly Công qua đời, con là Vũ Công Linh nối ngôi. Vũ Công ở ngôi mười lăm năm thì qua đời, con là Di Công Thuyết nối ngôi. Năm ấy, Chu U Vương lên ngôi. Di Công ở ngôi ba năm thì qua đời, em là Bình Công Tiếp nối ngôi. Năm thứ bảy đời Bình Công, Chu U Vương bị Khuyển Nhung giết chết, nhà Chu dời đô về phía đông. Nước Tần bắt đầu được liệt vào hàng chư hầu.

Năm thứ hai mươi ba, Bình Công qua đời, con là Văn Công Vũ nối ngôi.

Năm đầu đời Văn Công, cưới người con gái nước Thái, sinh ra con là Đà. Năm thứ mười, Văn Công qua đời, con trưởng là Hoàn Công Bào nối ngôi.

Năm thứ hai mươi ba đời Hoàn Công, Lỗ Ẩn Công vừa mới lên ngôi. Năm thứ hai mươi sáu, nước Vệ giết vua của mình là Châu Hốt. Năm thứ ba mươi ba, người nước Lỗ giết vua của mình là Ẩn Công.

Ngày Giáp Tuất (thực ra là ngày Kỷ Sửu) tháng Giêng năm thứ ba mươi tám, Hoàn Công Bào qua đời. Em của Hoàn Công là Đà, mẹ y là người nước Thái, cho nên người nước Thái vì Đà mà giết Ngũ Phụ và thái tử Miễn của Hoàn Công, lập Đà làm vua, đó là Lệ Công. Khi Hoàn Công bệnh nặng xảy ra biến loạn, người trong nước chạy tán loạn, cho nên phát tang hai lần.

Năm thứ hai đời Lệ Công, sinh ra con là Kính Trọng Hoàn. Thái sử nhà Chu đi qua nước Trần, Trần Lệ Công cho ông dùng Kinh Dịch bói cho công tử Hoàn, được quẻ Quan biến ra quẻ Bĩ, lời quẻ nói: "Đây là 'xem xét vẻ đẹp của nước, có lợi cho việc làm khách của vua'. Đại khái là sẽ thay thế nước Trần mà có nước chăng? Không phải ở đây, có lẽ ở nước khác? Không phải ở người này, mà ở con cháu người. Nếu ở nước khác, nhất định là họ Khương. Họ Khương, là hậu duệ của Thái Nhạc. Sự vật không thể hai thứ cùng lớn, nước Trần suy vong rồi, thì nhánh này sẽ hưng thịnh chăng?"

Lệ Công cưới người con gái nước Thái, người con gái nước Thái này thông dâm với người nước Thái, Lệ Công nhiều lần đến nước Thái tìm vui. Năm thứ bảy, ba người em của thái tử Miễn bị Lệ Công giết, lớn là Dược, giữa là Lâm, nhỏ là Trữ Cữu, cùng nhau sai người nước Thái dùng mỹ nữ dụ Lệ Công, rồi cùng với người nước Thái giết Lệ Công, lập Dược làm vua, đó là Lợi Công. Lợi Công, là con của Hoàn Công. Lợi Công lên ngôi năm tháng thì qua đời, lập em ở giữa là Lâm làm vua, đó là Trang Công. Trang Công ở ngôi bảy năm thì qua đời, em út là Trữ Cữu nối ngôi, đó là Tuyên Công.

Năm thứ ba đời Tuyên Công, Sở Vũ Vương qua đời, nước Sở bắt đầu mạnh. Năm thứ mười bảy, Chu Huệ Vương cưới người con gái nước Trần làm vương hậu.

Năm thứ hai mươi mốt, Tuyên Công sau đó có một người thiếp yêu sinh ra con là Khoản, muốn lập y làm thái tử, bèn giết thái tử Ngự Khấu. Ngự Khấu vốn yêu quý con của Lệ Công là Hoàn, Hoàn sợ tai họa liên lụy đến mình, bèn trốn sang nước Tề. Tề Hoàn Công muốn bổ nhiệm Trần Hoàn làm khanh, Hoàn nói: "Tôi là kẻ đại thần ở nhờ, may mắn được thoát khỏi gánh nặng, đã là ơn huệ của nhà vua, không dám nhận chức cao." Tề Hoàn Công bèn cho y làm Công chính. Người nước Tề là Ý Trọng muốn gả con gái cho Trần Kính Trọng, vì đó mà bói, lời bói nói: "Đây gọi là phượng hoàng bay, tiếng hót hòa vang. Con cháu họ Quy, sẽ sinh sôi nảy nở ở họ Khương. Năm đời sau sẽ hưng thịnh, ngang hàng với chính khanh. Tám đời sau, không ai có thể sánh bằng."

Năm thứ ba mươi bảy, Tề Hoàn Công đánh nước Thái, nước Thái thua; quân Tề xâm phạm xuống phía nam nước Sở, đến đất Thiếu Lăng, khi về đi qua nước Trần. Đại phu nước Trần là Viên Đào Đồ ghét quân Tề đi qua nước Trần, lừa quân Tề bảo họ đi đường phía đông. Đường phía đông xấu, Tề Hoàn Công nổi giận, bắt Viên Đào Đồ của nước Trần. Năm ấy, Tấn Hiến Công giết thái tử Thân Sinh của mình.

Năm thứ bốn mươi lăm, Tuyên Công qua đời, con là Khoản nối ngôi, đó là Mục Công. Năm thứ năm đời Mục Công, Tề Hoàn Công qua đời. Năm thứ mười sáu, Tấn Văn Công đánh bại quân Sở ở Thành Bộc. Năm ấy, Mục Công qua đời, con là Cộng Công Sóc nối ngôi. Năm thứ sáu đời Cộng Công, thái tử nước Sở là Thương Thần giết cha là Thành Vương mà thay thế lên ngôi, đó là Sở Mục Vương. Năm thứ mười một, Tần Mục Công qua đời. Năm thứ mười tám, Cộng Công qua đời, con là Linh Công Bình Quốc nối ngôi.

Năm đầu đời Linh Công, Sở Trang Vương lên ngôi. Năm thứ sáu, nước Sở đánh nước Trần. Năm thứ mười, nước Trần giảng hòa với nước Sở.

Năm thứ mười bốn, Trần Linh Công và các đại phu Khổng Ninh, Nghi Hành Phụ đều thông dâm với Hạ Cơ, mỗi người mặc áo trong của Hạ Cơ ở trong triều đường giỡn nhau. Tiết Dã can gián nói: "Vua và đại thần dâm loạn, dân chúng bắt chước theo cái gì?" Linh Công đem lời ấy nói với Khổng Ninh và Nghi Hành Phụ, hai người xin giết Tiết Dã, Linh Công không ngăn cấm, bèn giết Tiết Dã. Năm thứ mười lăm, Linh Công cùng Khổng Ninh, Nghi Hành Phụ uống rượu ở nhà họ Hạ. Linh Công nói đùa với hai người rằng: "Chinh Thư giống các khanh." Hai người đáp: "Cũng giống nhà vua." Chinh Thư nghe vậy rất tức giận. Linh Công uống rượu xong ra ngoài, Chinh Thư phục sẵn nỏ ở cửa chuồng ngựa bắn chết Linh Công. Khổng Ninh, Nghi Hành Phụ đều chạy trốn sang nước Sở, thái tử của Linh Công là Ngọ chạy trốn sang nước Tấn. Chinh Thư tự lập làm Trần hầu. Chinh Thư, vốn là đại phu nước Trần. Hạ Cơ, là vợ của Ngự Thúc, mẹ của Chinh Thư.

Năm đầu đời Thành Công, mùa đông, Sở Trang Vương vì Hạ Chinh Thư giết Trần Linh Công, dẫn đầu các chư hầu đánh nước Trần. Nói với dân nước Trần rằng: "Đừng sợ hãi, ta chỉ giết Hạ Chinh Thư thôi." Giết Hạ Chinh Thư xong, bèn nhân đó đổi nước Trần thành một huyện của nước Sở mà chiếm lấy, các quần thần đều đến chúc mừng. Thân Thúc Thời đi sứ nước Tề trở về, một mình không chúc mừng. Trang Vương hỏi lý do, đáp rằng: "Tục ngữ có câu, dắt trâu giẫm lên ruộng người, chủ ruộng liền cướp lấy con trâu ấy. Giẫm ruộng cố nhiên có tội, nhưng cướp trâu của người, chẳng phải là quá đáng hay sao? Nay đại vương vì Hạ Chinh Thư là kẻ loạn thần giết vua, nên tập hợp quân đội các chư hầu, lấy nghĩa mà đánh dẹp y, việc xong lại cướp lấy đất đai của y, để tham lam lợi ích ở đó, thì sau này lấy gì để hiệu lệnh thiên hạ! Vì vậy tôi không chúc mừng." Trang Vương nói: "Hay." Bèn từ nước Tấn nghênh đón thái tử Ngọ của Trần Linh Công về, lập làm vua, để nước Trần khôi phục địa vị như trước, đó là Thành Công. Khổng Tử đọc sử thấy việc nước Sở khôi phục nước Trần, nói: "Hiền đức thay, Sở Trang Vương! Khinh rẻ việc có nghìn cỗ xe mà coi trọng một lời can gián."

Năm thứ tám, Sở Trang Vương qua đời. Năm thứ hai mươi chín, nước Trần phản bội liên minh với nước Sở. Năm thứ ba mươi, Sở Cung Vương đánh nước Trần. Năm ấy, Thành Công qua đời, con là Ai Công Nhược nối ngôi. Nước Sở vì nước Trần có tang, rút quân đi.

Năm thứ ba đời Ai Công, nước Sở bao vây nước Trần, lại giải vây mà đi. Năm thứ hai mươi tám, công tử của nước Sở là Vi bao vây giết vua nước Sở là Giáp Ngao mà tự lập, đó là Sở Linh Vương.

Năm thứ ba mươi bốn, khi xưa, Ai Công cưới người con gái nước Trịnh, người vợ cả sinh ra Điệu Thái Tử Sư, người vợ thứ sinh ra Yển. Có hai người thiếp được yêu, người thiếp lớn sinh ra Lưu, người thiếp nhỏ sinh ra Thắng. Lưu được Ai Công yêu quý, Ai Công gửi gắm y cho em mình là Tư Đồ Chiêu. Ai Công bệnh, tháng ba, Chiêu giết Điệu Thái Tử, lập Lưu làm thái tử. Ai Công nổi giận, muốn giết Chiêu, Chiêu phát binh bao vây canh giữ Ai Công, Ai Công thắt cổ tự vẫn. Chiêu cuối cùng lập Lưu làm vua nước Trần. Tháng tư, nước Trần sai sứ giả đến nước Sở báo tang. Sở Linh Vương nghe nước Trần có nội loạn, bèn giết sứ giả nước Trần, sai công tử Khí Tật phát binh đánh nước Trần, vua Trần là Lưu chạy trốn sang nước Trịnh. Tháng chín, nước Sở bao vây nước Trần. Tháng mười một, diệt nước Trần. Sai Khí Tật làm Trần công.

Khi Chiêu giết Thái tử Điệu, con trai của Thái tử tên là Ngô chạy trốn sang nước Tấn. Tấn Bình Công hỏi Thái sử Triệu: "Nước Trần vì thế mà mất rồi sao?" Đáp rằng: "Nước Trần là hậu duệ của Chuyên Húc. Sau khi họ Trần nắm quyền ở nước Tề, thì nước Trần mới kết thúc. Từ Mộ đến Cổu Tẩu, không ai làm trái mệnh trời. Thuấn lại thêm đức sáng. Mãi đến Toại, đời đời giữ gìn những điều ấy. Đến Hồ Công, nhà Chu ban cho họ, khiến ông ta tế tự vua Ngu. Hơn nữa, người có đức lớn, hậu thế ắt được hưởng trăm đời tế tự. Hậu duệ của Ngu Thuấn chưa dứt, ắt sẽ hưng thịnh ở nước Tề chăng?"

Sau khi Sở Linh Vương diệt Trần năm năm, công tử Khí Tật của Sở giết Linh Vương mà thay thế lên ngôi, đó là Sở Bình Vương. Bình Vương mới lên ngôi, muốn hòa hiếu với chư hầu, bèn tìm con trai của Thái tử Điệu Sư cũ của Trần là Ngô, lập làm Trần hầu, đó là Huệ Công. Huệ Công lên ngôi, truy ngược năm Ai Công mất làm năm đầu, giữa khoảng trống ra năm năm.

Năm thứ mười, nước Trần có hỏa hoạn. Năm thứ mười lăm, Ngô Vương Liêu sai công tử Quang đánh Trần, chiếm ấp Hồ và Ấp Trầm rồi rút lui. Năm thứ hai mươi tám, Ngô Vương Hạp Lư cùng Ngũ Tử Tư đánh bại Sở, vào được Dĩnh Đô. Năm ấy, Huệ Công mất, con là Hoài Công Liễu lên nối.

Hoài Công năm đầu, Ngô đánh bại Sở, ở Dĩnh Đô, triệu kiến Trần hầu. Trần hầu định đi, đại phu nói: "Ngô vừa đắc chí; Sở vương tuy chạy trốn, nhưng có giao hảo cũ với Trần, không thể phản bội." Hoài Công bèn lấy cớ bệnh từ chối Ngô. Bốn năm sau, Ngô lại triệu Hoài Công. Hoài Công sợ, đi sang Ngô. Ngô vương giận ông ta trước không chịu đến, liền giam giữ, cuối cùng chết ở Ngô. Nước Trần bèn lập con của Hoài Công là Việt làm vua, đó là Mẫn Công.

Mẫn Công năm thứ sáu, Khổng Tử đến nước Trần. Ngô Vương Phù Sai đánh Trần, lấy ba ấp rồi đi. Năm thứ mười ba, Ngô lại đến đánh Trần, Trần cấp báo cho Sở, Sở Chiêu Vương đến cứu, quân đóng ở Thành Phụ, quân Ngô rút lui. Năm ấy, Sở Chiêu Vương chết ở Thành Phụ. Khi ấy Khổng Tử ở nước Trần. Năm thứ mười lăm, Tống diệt Tào. Năm thứ mười sáu, Ngô Vương Phù Sai đánh Tề, đại bại quân Tề ở Ngải Lăng, sai người triệu Trần hầu. Trần hầu sợ, đi sang Ngô. Sở đánh Trần. Năm thứ hai mươi mốt, Điền Thường nước Tề giết vua nước Tề là Tề Giản Công. Năm thứ hai mươi ba, Bạch Công Thắng nước Sở giết Lệnh doãn Tử Tây, Tử Kỳ, tập kích Sở Huệ Vương. Diệp Công đánh bại Bạch Công, Bạch Công tự sát.

Năm thứ hai mươi bốn, Sở Huệ Vương khôi phục ngôi vua, cất quân đánh phía bắc, giết Trần Mẫn Công, bèn diệt nước Trần mà chiếm lấy. Năm ấy, Khổng Tử qua đời.

Kỷ Đông Lâu Công là hậu duệ của Hạ Hậu Vũ. Đời nhà Thương, có khi được phong, có khi dứt. Chu Vũ Vương sau khi thắng Trụ Vương nhà Ân, tìm hậu duệ của Vũ, tìm được Đông Lâu Công, phong cho đất Kỷ, để thờ tự Hạ Hậu Thị.

Đông Lâu Công sinh Tây Lâu Công, Tây Lâu Công sinh Đề Công, Đề Công sinh Mưu Thú Công. Mưu Thú Công ở vào thời Chu Lệ Vương. Mưu Thú Công sinh Võ Công. Võ Công ở ngôi bốn mươi bảy năm thì mất, con là Tĩnh Công lên nối. Tĩnh Công ở ngôi hai mươi ba năm thì mất, con là Cộng Công lên nối. Cộng Công ở ngôi tám năm thì mất, con là Đức Công lên nối. Đức Công ở ngôi mười tám năm thì mất, em là Hoàn Công Cô Dung lên nối. Hoàn Công ở ngôi mười bảy năm thì mất, con là Hiếu Công Cái lên nối. Hiếu Công ở ngôi mười bảy năm thì mất, em là Văn Công Ích Cô lên nối. Văn Công ở ngôi mười bốn năm thì mất, em là Bình Công Úc lên nối. Bình Công ở ngôi mười tám năm thì mất, con là Điệu Công Thành lên nối. Điệu Công ở ngôi mười hai năm thì mất, con là Ẩn Công Khất lên nối. Ẩn Công lên ngôi bảy tháng, em của Ẩn Công là Toại giết Ẩn Công tự lập làm vua, đó là Hi Công. Hi Công ở ngôi mười chín năm thì mất, con là Mẫn Công Duy lên nối. Mẫn Công năm thứ mười lăm, Sở Huệ Vương diệt nước Trần. Mẫn Công năm thứ mười sáu, em của Mẫn Công là Át Lộ giết Mẫn Công thay thế tự lập làm vua, đó là Ai Công. Ai Công ở ngôi mười năm thì mất, con của Mẫn Công là Sắc lên nối, đó là Xuất Công. Xuất Công ở ngôi mười hai năm thì mất, con là Giản Công Xuân lên nối. Giản Công ở ngôi một năm, Sở Huệ Vương năm thứ bốn mươi bốn, Sở diệt nước Kỷ. Nước Kỷ bị diệt sau khi Trần bị diệt ba mươi bốn năm. Nước Kỷ nhỏ yếu, việc của nó không đáng kể thuật.

Hậu duệ của Thuấn, Chu Vũ Vương phong cho ở Trần, đến Sở Huệ Vương thì diệt Trần, có Thế gia chép. Hậu duệ của Vũ, Chu Vũ Vương phong cho ở Kỷ, Sở Huệ Vương thì diệt Kỷ, có Thế gia chép. Hậu duệ của Tiết là nhà Ân Thương, nhà Ân Thương có Bản kỷ chép. Nhà Ân Thương mất, nhà Chu phong hậu duệ của họ ở Tống, Tề Mẫn Vương diệt Tống, có Thế gia chép. Hậu duệ của Hậu Tắc là nhà Chu, Tần Chiêu Vương diệt nhà Chu, có Bản kỷ chép. Hậu duệ của Cao Dao, có người được phong ở Anh, Lục, Sở Mục Vương diệt chúng, không có phả hệ chép. Hậu duệ của Bá Di, đến Chu Vũ Vương lại được phong ở Tề, gọi là Thái Công Vọng, họ Trần diệt nước Tề, có Thế gia chép. Hậu duệ của Bá Dịch, đến Chu Bình Vương được phong làm nước Tần, Hạng Vũ diệt nước Tần, có Bản kỷ chép. Thùy, Ích, Quỳ, Long, hậu duệ của họ không biết được phong ở đâu, không thấy ghi chép. Trên đây mười một người, đều là bầy tôi có danh có đức thời Đường Ngu; trong đó năm người con cháu đều làm đế vương, còn lại đều làm chư hầu hiển hách. Đằng, Tiết, Trâu, là những nước được phong giữa thời Hạ, Thương, Chu, nước nhỏ yếu, không đáng xếp vào hàng ngũ, nên không bàn đến.

Đời Chu Vũ Vương, hầu bá còn hơn nghìn người. Đến sau Chu U Vương, Chu Lệ Vương, chư hầu dựa vào sức mạnh đánh nhau nuốt lẫn nhau. Các nước như Giang, Hoàng, Hồ, Trầm, nhiều không kể xiết, nên không thu thập ghi chép trong sử truyện.

Thái sử Công nói: Đức của Thuấn có thể nói là đến tột cùng rồi! Ông ta nhường ngôi cho Hạ, mà hậu thế hưởng tế tự trải ba đời. Đến khi Sở diệt Trần, Điền Thường nắm quyền ở Tề, cuối cùng dựng nước, trăm đời không dứt, con cháu đông đúc, người có đất phong chưa từng dứt. Còn như Vũ, đến nhà Chu thì hậu duệ của ông được phong ở Kỷ, yếu ớt lắm, không đáng nhắc đến. Sở Huệ Vương diệt Kỷ, sau đó Việt Vương Câu Tiễn nổi lên.

Tế tự của thịnh đức lớn, ắt kéo dài trăm đời. Nghiệp dư của Thuấn, Vũ, do Trần, Kỷ kế thừa. Quy Mãn được phong, Đông Lâu Công nối dòng. Át Lộ soán nghịch, Hạ Cơ dâm loạn được sủng. Hai nước suy vi, có hưng có phế. Trước nuốt sau bị bắt, đều mất vào tay Sở Huệ Vương. Câu Tiễn bừng dậy, Điền Hòa nuốt Tề. Liên miên không dứt hưởng tế tự, há chẳng phải là hậu duệ của họ sao?