Chính Nguyệt

Chính Nguyệt

Lời tựa: “Chính Nguyệt” là bài thơ của đại phu châm biếm vua U vương nhà Chu.

Tháng giêng sương mù dày đặc, lòng ta đầy ưu thương. Lời đồn của dân chúng lan truyền, thanh thế to lớn dường ấy.

Nghĩ đến ta cô độc một mình, nỗi buồn chồng chất. Thương thay ta thận trọng từng li, ưu tư thành bệnh, đau khổ khôn nguôi.

Cha mẹ sinh ra ta, sao lại để ta chịu khổ nạn? Chẳng sớm trước khi ta sinh ra, cũng chẳng muộn sau khi ta chào đời.

Lời lành từ miệng nói ra, lời dữ cũng từ miệng nói ra. Nỗi buồn ngày càng sâu, vì thế lại bị khinh khi.

Lòng buồn cô độc chẳng nơi nương tựa, nghĩ đến ta không có phúc lộc. Dân chúng vốn vô tội, lại đều trở thành nô bộc.

Thương thay những kẻ như chúng ta, từ đâu mà được phúc lộc? Nhìn quạ đậu xuống nghỉ ngơi, rốt cuộc rơi vào nhà ai?

Nhìn trong khu rừng kia, có củi thô lẫn củi mịn. Dân chúng nay đang lâm nguy, nhìn lên trời mịt mờ tăm tối.

Nếu trời rốt cuộc có thể yên ổn, không ai thắng nổi nó. Thượng đế vĩ đại kia, rốt cuộc ghét hận ai?

Người nói núi vốn thấp, lại thành gò cao và đồi lớn. Lời đồn của dân chúng lan truyền, há không có ai ngăn cản?

Triệu tập những lão thần, hỏi kết quả giải mộng. Ai ai cũng tự xưng là thánh nhân, ai biết được quạ trống quạ mái?

Người nói trời cao xa, lại không dám không cúi lưng khom lưng. Người nói đất dày rộng, lại không dám không bước đi nhỏ nhẹ.

Những lời kêu gào này, có điều lý có căn cứ. Đáng thương cho người ngày nay, sao lại như rắn độc và thằn lằn?

Nhìn ruộng trên sườn núi kia, có một cây lúa tốt tươi. Trời cao bẻ gãy ta, dường như muốn đè bẹp ta.

Lúc đầu họ cầu xin ta, như sợ không có được ta. Sau khi nắm được ta rồi, lại không chịu trọng dụng ta.

Nỗi buồn trong lòng, như có vật gì vướng mắc. Nay triều chính này, sao mà bạo ngược thế?

Lửa lớn đang hừng hực cháy, há có ai dập tắt được? Huy hoàng sáng chói tông Chu, Bao Tự lại có thể hủy diệt nó!

Ta suốt ngày ôm nỗi buồn sâu thẳm, lại bị mắc kẹt trong mưa dầm dề. Chiếc xe kia đã chất đầy, lại vứt bỏ thanh phụ bên cạnh xe.

Đợi đến khi hàng hóa rơi khỏi xe, mới gọi: “Anh lớn, mau đến giúp ta!”

Chớ vứt bỏ thanh phụ của xe, còn phải gia cố nan hoa xe. Thường xuyên chăm sóc người đánh xe của ngươi, thì sẽ không mất mát hàng hóa.

Dù cuối cùng vượt qua hiểm cảnh, há ngươi không từng lường trước?

Cá ở trong ao, cũng chẳng thể vui sướng. Dù lặn sâu dưới nước trốn tránh, vẫn hiện rõ mồn một.

Lòng buồn thê thảm đau thương, nghĩ đến nước đang thi hành chính sách bạo ngược.

Họ có rượu ngon, lại có thức ăn ngon. Thân thiết hòa hợp với các nước láng giềng, thông gia qua lại thường xuyên.

Nghĩ đến ta cô độc một mình, lòng buồn dào dạt không ngớt.

Những kẻ ti tiện có nhà cửa, những kẻ hèn hạ có lương thực. Dân chúng nay không có phúc lộc, trời cao giáng họa để đánh phạt.

Kẻ giàu thật an vui, thương thay những kẻ cô độc không nơi nương tựa!

“Chính Nguyệt” gồm mười ba chương, trong đó tám chương mỗi chương tám câu, năm chương mỗi chương sáu câu.