Tuân Tử
"Tuân Tử" là tập hợp tác phẩm của Tuân Huống (Tuân Tử), đại biểu của Nho gia vào cuối thời Chiến Quốc, đánh dấu một bước phát triển quan trọng của tư tưởng Nho gia thời Tiên Tần. Tuân Tử từng ba lần giữ vị trí cao quý nhất tại Tắc Hạ học cung, sau đó làm quan Lăng Lệnh. Học thuyết của ông nổi tiếng với "thuyết tính ác", đối lập với "thuyết tính thiện" của Mạnh Tử, nhấn mạnh vai trò quyết định của lễ nghĩa giáo hóa và tu dưỡng hậu thiên trong việc hình thành nhân cách.
Toàn bộ sách gồm ba mươi hai thiên, hiện còn đủ ba mươi hai thiên, trình bày một cách có hệ thống các tư tưởng như phân biệt trời và người, đề cao lễ và coi trọng pháp, chính danh, giải trừ che lấp. Tuân Tử cho rằng "bản tính con người là ác, điều thiện là do con người tạo ra", do đó cần dùng lễ pháp để sửa đổi bản tính, biến hóa bản tính và tạo ra điều thiện. Về tư tưởng chính trị, ông chủ trương đề cao lễ và coi trọng pháp, tôn trọng người hiền và sử dụng người tài, kết hợp lý tưởng đạo đức Nho gia với quan niệm chế độ của Pháp gia, có ảnh hưởng sâu rộng đến kinh học và thực tiễn chính trị thời Hán. Các đệ tử của ông là Hàn Phi và Lý Tư đều xuất thân từ cửa Tuân Tử, cho thấy ảnh hưởng sâu sắc của tư tưởng ông đối với Pháp gia.
Văn phong của "Tuân Tử" rộng lớn và phóng khoáng, khéo léo sử dụng ẩn dụ và các biện pháp tu từ đối xứng, vừa có những thiên triết học nổi tiếng như "Khuyến Học", "Thiên Luận", "Chính Luận", vừa có những tác phẩm văn học như "Phú Thiên". Những câu danh ngôn như "Xanh, lấy từ cây lam, nhưng xanh hơn cây lam", "Không tích bước nhỏ, không thể đến nghìn dặm" đã trở thành những câu cách ngôn khích lệ chí hướng trong văn hóa Trung Hoa.
Là mắt xích then chốt trong quá trình chuyển tiếp tư tưởng Nho gia từ thời Tiên Tần sang thời Hán, "Tuân Tử" thể hiện những suy tư sâu sắc của Nho gia khi đối diện với thực tế chính trị và sự phức tạp của bản tính con người. Đọc cuốn sách này, có thể hiểu một cách toàn diện hơn về những cuộc tranh luận đa dạng của Trung Quốc cổ đại xoay quanh giáo dục, lễ pháp, bản tính con người và quản trị quốc gia.