Đọc tốt hơn trên điện thoại Ứng dụng Kinh Dịch: tìm kiếm, đánh dấu, đọc to, ngoại tuyến
Giao diện
Cỡ chữ 18
Thượng Kinh

Quẻ Khiêm

Chương 15

䷎ Dưới là Cấn, trên là Khôn

Kinh Dịch

Quẻ Khiêm hanh thông, quân tử có kết cục tốt đẹp.

Sơ lục: Người quân tử khiêm hạ lại càng khiêm hạ, có thể vượt sông lớn, tốt lành.

Lục nhị: Biểu dương đức khiêm, bói hỏi được tốt lành.

Cửu tam: Người quân tử siêng năng và khiêm tốn, có kết cục tốt đẹp, tốt lành.

Lục tứ: Không có gì bất lợi, phát huy đức khiêm.

Lục ngũ: Không giàu có, vì cớ nước láng giềng, lợi cho việc xuất quân chinh phạt, không có gì bất lợi.

Thượng lục: Biểu dương đức khiêm, lợi cho việc xuất quân, đánh dẹp các thành ấp và nước chư hầu.

Thoán truyện nói

Quẻ Khiêm, hanh thông. Quy luật của trời là giúp đỡ muôn vật từ trên cao xuống và ban ánh sáng, quy luật của đất là hạ thấp mà hướng lên vận hành. Quy luật của trời là giảm bớt cái đầy đặn và thêm vào cái khiêm nhường, quy luật của đất là thay đổi cái đầy đặn và chảy về chỗ khiêm, quỷ thần là làm hại cái đầy đặn và ban phước cho cái khiêm, quy luật của con người là ghét cái đầy đặn và ưa thích cái khiêm. Đức khiêm tôn quý và sáng tỏ, dù địa vị thấp kém nhưng không thể vượt qua, đó là kết cục cuối cùng của quân tử.

Tượng truyện nói

Trong lòng đất có núi, đó là hình tượng của quẻ Khiêm. Quân tử vì thế giảm bớt cái nhiều mà thêm vào cái ít, cân nhắc số lượng nhiều ít của sự vật mà ban bố công bằng.

Người quân tử khiêm hạ lại càng khiêm hạ, dùng sự khiêm nhường để tự tu dưỡng.

Biểu dương đức khiêm mà bói hỏi được tốt lành, là vì trong lòng đạt được đạo trung chính.

Người quân tử siêng năng và khiêm tốn, muôn dân đều phục tùng.

Không có gì bất lợi khi phát huy đức khiêm, là vì không trái với quy luật.

Lợi cho việc xuất quân chinh phạt, là vì đánh dẹp những kẻ không phục tùng.

Biểu dương đức khiêm, là vì chí hướng chưa thể thực hiện. Có thể xuất quân, đánh dẹp các thành ấp và nước chư hầu.