Đường Kỷ 57

【Đường Kỷ năm mươi bảy】 Bắt đầu từ tháng Hai năm Đồ Duy Đại Uyên Hiến, đến tháng Sáu năm Trọng Quang Xích Phấn Nhược, tổng cộng hai năm tại kỳ (tháng Hai năm Đinh Hợi đến tháng Sáu năm Kỷ Sửu).

Hiến Tông Chiêu Văn Chương Vũ Đại Thánh Chí Thần Hiếu Hoàng đế (dưới)

Tháng Hai, Lý Thính tập kích Hải Châu, chiếm được Đông Hải, Khu Sơn, Hoài Nhân và các huyện khác. Lý Sóc đánh bại quân Bình Lô ở Nghi Châu, chiếm Thừa huyện. Lý Sư Đạo nghe tin quan quân áp sát, liền trưng dụng dân phu đào hào quanh thành Vận Châu, sửa sang phòng bị, lao dịch đến cả phụ nữ cũng phải gánh vác, dân chúng càng thêm sợ hãi oán hận. Đô Tri Binh Mã Sứ Lưu Ngộ, là cháu của Lưu Chính Thần, Lý Sư Đạo sai ông ta đem hơn một vạn quân đóng ở Dương Cốc để chống lại quan quân. Lưu Ngộ chuyên tâm khoan hậu ban ơn, để cho quân sĩ mỗi người tự tiện, trong quân gọi ông là "Lưu Phụ". Đến khi Điền Hoằng Chính vượt sông Hoàng Hà, quân của Lưu Ngộ không phòng bị, đánh nhau lại nhiều lần thất bại. Có người nói với Lý Sư Đạo: "Lưu Ngộ không chỉnh đốn quân pháp, chuyên môn mua chuộc lòng người, e rằng có mưu đồ khác, nên sớm trừ bỏ hắn." Lý Sư Đạo triệu Lưu Ngộ đến bàn việc quân, muốn giết ông. Có người can rằng: "Nay quan quân vây hợp bốn phía, Lưu Ngộ không có dấu hiệu làm phản, chỉ dựa vào lời một người mà giết hắn, thì các tướng ai còn dám vì nhà vua mà hết sức! Đây là tự nhổ móng vuốt của mình vậy." Lý Sư Đạo giữ Lưu Ngộ lại mười mấy ngày, rồi lại sai ông ta về, hậu tặng vàng bạc lụa là để yên lòng ông. Lưu Ngộ biết việc này, trở về doanh trại, ngầm phòng bị. Lý Sư Đạo vì Lưu Ngộ cầm quân ở ngoài, nên bổ nhiệm con Lưu Ngộ là Lưu Tùng Thực làm Môn Hạ Biệt Tấu. Lưu Tùng Thực cùng với gia nô của Lý Sư Đạo ngày ngày chơi đùa, khá hiểu được mưu đồ của chúng, bèn viết thư mật báo cho cha. Lại có người nói với Lý Sư Đạo: "Lưu Ngộ rốt cuộc là mối họa, không bằng sớm trừ bỏ." Bính Thìn, Lý Sư Đạo ngầm sai hai sứ giả mang văn thư giao cho Hành Doanh Binh Mã Phó Sứ Trương Tiêm, lệnh cho chém đầu Lưu Ngộ dâng nộp, và buộc Trương Tiêm tạm quyền Hành Doanh sự vụ. Lúc ấy Lưu Ngộ đang chiếm gò cao dựng trướng uống rượu, cách doanh trại hai ba dặm. Hai sứ giả đến doanh trại, bí mật giao văn thư cho Trương Tiêm. Trương Tiêm vốn thân thiện với Lưu Ngộ, giả vờ cùng sứ giả mưu tính rằng: "Lưu Ngộ từ phủ Tiết Độ sứ về, khá phòng bị, không thể vội vàng, xin hãy để ta đến trước nói với hắn: 'Tư Không sai sứ giả đến ủy lạc tướng sĩ, lại có đồ ban thưởng, xin Đô Đầu mau về, cùng nhau nhận lời truyền đạt.' Như thế, hắn sẽ không nghi ngờ, mới có thể mưu đồ." Sứ giả cho là phải. Trương Tiêm ôm văn thư chạy đến gặp Lưu Ngộ, lui người ra xem. Lưu Ngộ ngầm sai người trước bắt hai sứ giả, giết chúng. Lúc ấy trời đã tối, Lưu Ngộ thong thả cưỡi ngựa về doanh, ngồi dưới trướng, bố trí quân mạnh tự vệ. Triệu tập các tướng, nghiêm sắc mặt nói với họ: "Ta và các vị không kể sống chết để chống quan quân, thực không phụ Tư Không. Nay Tư Không nghe lời gièm pha, đến lấy đầu ta. Ta chết, tiếp theo sẽ đến lượt các vị. Huống chi Thiên tử chỉ muốn giết một mình Tư Không. Nay quân ta ngày càng nguy khốn, sao chúng ta lại theo hắn mà chịu họa diệt tộc! Ta muốn cùng các vị cuốn cờ bó giáp, đánh về Vận Châu, vâng mệnh Thiên tử, há chỉ thoát khỏi nguy vong, phú quý cũng có thể mưu cầu. Các vị nghĩ thế nào?" Binh Mã Sứ Triệu Thùy Cức đứng đầu hàng, hồi lâu, đáp rằng: "Như thế, việc thực sự có thể thành công chăng?" Lưu Ngộ đáp lại mắng rằng: "Ngươi và Tư Không đồng mưu ư!" Liền giết hắn. Lại lần lượt hỏi những người còn lại, có kẻ do dự không đáp, đều giết cả, và giết những kẻ trong quân vốn bị mọi người ghét, tổng cộng hơn ba mươi người, xác bày trước trướng. Những người còn lại đều sợ run cẳng chân, nói: "Chỉ nghe theo lệnh Đô Đầu, nguyện chết vì sức!" Bèn ra lệnh cho quân sĩ rằng: "Vào Vận Châu, mỗi người thưởng một trăm xâu tiền, chỉ không được đến gần kho quân. Nhà của Tiết Độ sứ và tài sản của bọn làm phản, mặc các ngươi lấy, có thù thì báo thù." Cho quân sĩ ăn no cầm binh khí, nửa đêm nghe ba hồi trống dứt thì xuất phát, người ngậm tăm, ngựa thắng cương, gặp người đi đường thì bắt giữ, không ai biết. Cách thành vài dặm, trời chưa sáng, Lưu Ngộ dừng quân, sai người nghe tiếng mõ trên thành dứt, sai mười người đi trước, xưng là "Lưu Đô Đầu phụng mệnh mang thiếp đuổi vào thành". Người giữ cửa xin đợi viết văn điệp báo Tiết Độ sứ, mười người rút đao chỉ vào họ, người giữ cửa đều chạy trốn ẩn nấp. Lưu Ngộ dẫn đại quân theo sau đến nơi, trong thành tiếng ồn ào vang trời động đất. Đến lúc tới nơi, Tử thành đã mở toang, chỉ còn Nha thành còn chống giữ, không lâu sau thì phóng hỏa, dùng rìu bổ cửa xông vào. Quân trong Nha thành chỉ vài trăm người, lúc đầu còn có kẻ bắn tên, một lát biết sức không thể chống, đều vứt binh khí đầu hàng. Lưu Ngộ dẫn quân lên đường, sai người lùng bắt Lý Sư Đạo. Lý Sư Đạo và hai con trốn dưới giường trong nhà xí, bị lôi ra, Lưu Ngộ lệnh đặt chúng ngoài đất trống trước cửa Nha, sai người nói với họ: "Ta phụng mật chiếu đưa Tư Không về kinh thành, nhưng Tư Không còn mặt mũi nào thấy Thiên tử nữa!" Lý Sư Đạo còn có ý muốn may mắn sống, con hắn là Lý Hoằng Phương ngửa mặt nói: "Việc đã đến nước này, chết nhanh là may!" Không lâu đều giết cả. Từ giờ Mão đến giờ Ngọ, Lưu Ngộ mới lệnh hai Đô Ngu Hầu tuần tra phố chợ, cấm cướp bóc, lập tức yên ổn. Đại quy tụ binh dân ở sân cầu, tự mình cưỡi ngựa tuần hành, an ủi họ. Chém những kẻ tham gia mưu nghịch của Lý Sư Đạo hơn hai mươi nhà, văn võ tướng lại vừa sợ vừa mừng, đều vào phủ chúc mừng. Lưu Ngộ thấy Lý Công Độ, nắm tay nức nở; thả Giả Trực Ngôn ra khỏi ngục, đặt vào Mạc phủ. Lưu Ngộ từ Dương Cốc quay binh chạy về Vận Châu, ngầm sai người đem mưu đồ của mình nói với Điền Hoằng Chính rằng: "Việc thành, thì đốt lửa báo tin. Vạn nhất trong thành có phòng bị không vào được, mong ông dẫn quân giúp sức. Khi công thành, đều quy công về ông, ta dám đâu chiếm!" Và để Điền Hoằng Chính tiến quân chiếm doanh trại của mình. Điền Hoằng Chính thấy lửa, biết đã hạ thành, sai sứ đến chúc mừng. Lưu Ngộ đặt đầu Lý Sư Đạo và hai con vào hộp sai sứ đưa đến doanh Điền Hoằng Chính, Điền Hoằng Chính mừng lắm, dùng lộ bố báo tin thắng trận. Các châu Truy, Thanh và mười hai châu đều bình định. Điền Hoằng Chính lúc đầu được đầu Lý Sư Đạo, nghi không thật, gọi Hạ Hầu Trừng đến nhận. Hạ Hầu Trừng nhìn kỹ mặt, lâu ngày khóc lớn ngất đi, rồi ôm đầu, liếm sạch bụi bẩn trong mắt, lại khóc. Điền Hoằng Chính cảm động vì hành vi của ông, cho là có nghĩa khí mà không trách.

Nhâm Tuất, tờ biểu thắng trận của Điền Hoằng Chính đến. Ất Sửu, bổ nhiệm Hộ Bộ Thị Lang Dương Vu Lăng làm Truy Thanh Tuyên Phủ Sứ. Kỷ Tỵ, hộp đầu Lý Sư Đạo được đưa đến. Từ năm Quảng Đức trở đi, gần sáu mươi năm, phiên trấn ở Hà Nam, Hà Bắc hơn ba mươi châu hoành hành ngang ngược, tự ý bổ nhiệm quan lại, không nộp cống thuế cho triều đình, đến lúc này hoàn toàn tuân theo ràng buộc của triều đình. Hoàng thượng ra lệnh Dương Vu Lăng phân chia địa bàn của Lý Sư Đạo, Dương Vu Lăng xem bản đồ sổ hộ, căn cứ xa gần của đất đai, tính toán nhiều ít của binh mã, đối chiếu hư thực của kho tàng, chia làm ba đạo, làm cho chúng cân bằng: lấy Vận, Tào, Bộc làm một đạo, Truy, Thanh, Tề, Đăng, Lai làm một đạo, Duyện, Hải, Nghi, Mật làm một đạo, Hoàng thượng nghe theo lời ông.

Lưu Ngộ vì chiếu thư trước kia khi thảo phạt Lý Sư Đạo có nói: "Bộ tướng nào có thể giết được Lý Sư Đạo, dẫn chúng đầu hàng, thì quan tước của Lý Sư Đạo đều ban cho hắn." Hắn cho rằng mình có thể được trọn mười hai châu, bèn bổ nhiệm văn võ tướng tá, thay đổi quan lại các châu huyện; nói với bộ hạ: "Việc chính vụ trong quân phủ, thảy đều theo lệ cũ. Từ nay về sau chỉ cùng với chư vị ôm con nựng cháu, còn lo lắng gì nữa!" Hoàng thượng muốn điều Lưu Ngộ sang trấn khác, lại sợ Lưu Ngộ không chịu nhận thay thế, còn phải dùng binh, bèn mật chiếu cho Điền Hoằng Chính quan sát hắn. Điền Hoằng Chính ngày nào cũng sai sứ giả đến chỗ Lưu Ngộ, mượn cớ tu sửa hòa hảo, thực ra là xem xét hành động của hắn. Lưu Ngộ sức khỏe, thích đấu vật, sau khi chiếm cứ Vận Châu ba ngày, liền cho quân sĩ trong quân đấu vật, cùng với sứ giả Ngụy Bác cùng xem ở sân, tự mình lắc vai xắn tay áo, rời khỏi chỗ ngồi để trợ uy. Điền Hoằng Chính nghe nói, cười nói: "Hắn nghe nói sẽ đổi chức điều động, lập tức sẽ động thân, có thể làm gì được!" Canh Ngọ, bổ nhiệm Lưu Ngộ làm Nghĩa Thành tiết độ sứ. Lưu Ngộ nghe nói mệnh lệnh ban xuống, tay chân luống cuống. Hôm sau, liền lên đường. Điền Hoằng Chính đã dẫn mấy đạo binh mã, đợi đến khi đến phía tây thành hai dặm, gặp Lưu Ngộ ở quán khách, Lưu Ngộ nhận cờ tiết, phi ngựa chạy đến Hoạt Châu, triệu Lý Công Độ, Lý Tồn, Quách Hỗ, Giả Trực Ngôn đi theo mình.

Lưu Ngộ vốn thân thiết với Lý Văn Hội, sau khi được Vận Châu, sai người đi triệu hắn, chưa đến. Nghe nói sắp dời trấn, Quách Hỗ, Lý Tồn mưu tính nói: "Lý Văn Hội là kẻ gian nịnh, làm bại hoại một đạo Truy Thanh, diệt cả tộc Lý Tư Không, là kẻ thù chung của vạn người! Không nhân lúc này giết hắn, Điền tướng công đến, chuyên tâm thi hành khoan hồng, dùng gì để rửa hận cho ba Tề đây!" Bèn làm giả thiếp của Lưu Ngộ, sai sứ giả đến chỗ Lý Văn Hội đang ở, lấy thủ cấp đem về. Sứ giả gặp Lý Văn Hội ở Phong Tề Dịch, giết hắn. Đợi lúc về, Lưu Ngộ và Quách Hỗ, Lý Tồn đã đi, không thể phục mệnh. Hai con của Lý Văn Hội, một đứa chạy thoát, một đứa chết trong ngục, gia sản đều bị người cướp đoạt, ruộng nhà bị quan phủ tịch thu.

Chiếu mệnh bổ nhiệm Truy Thanh hành dinh phó sứ Trương Tiên làm Nhung Châu thứ sử.

Quý Dậu, gia thêm Điền Hoằng Chính làm Kiểm hiệu Tư Đồ, đồng Bình Chương sự.

Trước kia, Lý Sư Đạo sắp thất bại mấy tháng trước, nghe tiếng gió tiếng chim bay, đều nghi có biến cố, cấm người Vận Châu thân thích quen biết yến ẩm tụ hội và nói chuyện trên đường, kẻ trái lệnh bị xử hình. Điền Hoằng Chính vào Vận Châu, bãi bỏ hết các lệnh cấm khắc nghiệt, buông thả dân chúng vui chơi, Hàn thực tiết bảy ngày bảy đêm không cấm người đi lại. Có người can gián nói: "Người Vận Châu lâu nay là giặc thù, nay tuy bình định, lòng người chưa yên, không thể không phòng bị." Điền Hoằng Chính nói: "Nay kẻ bạo ngược đã trừ, nên thi hành khoan hậu ân huệ, nếu lại nghiêm giám đốc thúc, đó là dùng Kiệt thay Kiệt, nào có tốt hơn!"

Trước kia, giặc nhiều lần sai người vào Đồng Quan, cắt giáo trên lăng mộ, đốt kho lương bãi cỏ, bắn tên ném thư, để kinh động doạ dẫm kinh sư, ngăn trở quan quân. Các quan liêu tra xét rất nghiêm, quan lại giữ Đồng Quan thậm chí mở túi xách hành lý của người đi đường để tra xét, nhưng rốt cuộc không thể ngăn dứt. Đợi đến khi Điền Hoằng Chính vào Vận Châu, xem sổ sách văn thư của Lý Sư Đạo, có án thưởng cho kẻ giết Vũ Nguyên Hành là Vương Sĩ Nguyên v.v., cùng với án thưởng cho quan lại binh sĩ giữ Đồng Quan, Bố Tân, mới biết trước kia những việc ấy đều do quan lại binh sĩ bị giặc hối lộ, dung túng chúng làm gian.

Bùi Độ biên soạn những điều lo lắng vất vả và mưu lược của Hoàng thượng từ khi dùng binh ở Thái Châu, Vận Châu, nhân lúc hầu yến dâng lên, xin đóng ấn rồi giao cho sử quan. Hoàng thượng nói: "Làm thế, như xuất từ ý ta, không phải điều ta muốn." Không đồng ý.

Tháng ba, ngày Mậu Tý, bổ nhiệm Hoa Châu thứ sử Mã Tổng làm Vận, Tào, Bộc v.v. châu tiết độ sứ. Ngày Kỷ Sửu, bổ nhiệm Nghĩa Thành tiết độ sứ Tiết Bình làm Bình Lô tiết độ sứ, Truy, Thanh, Tề, Đăng, Lai v.v. châu quan sát sứ. Bổ nhiệm Truy Thanh tứ diện hành dinh cung quân sứ Vương Toại làm Nghi, Hải, Duyện, Mật v.v. châu quan sát sứ.

Hoành Hải tiết độ sứ Ô Trọng Dận tâu lên rằng: "Các trấn Hà Sóc sở dĩ có thể liên hợp chống lại mệnh lệnh triều đình hơn sáu mươi năm, là vì các châu huyện đều đặt trấn tướng coi việc, cướp quyền của thứ sử, huyện lệnh, tự mình làm uy làm phúc. Nếu ban đầu có thể để thứ sử mỗi người tự làm chức vụ của mình, thì dù có gian hùng như An Lộc Sơn, Sử Tư Minh, cũng nhất định không thể dựa vào một châu mà riêng phản bạn. Đức, Đệ, Cảnh ba châu do thần quản hạt, đã phát văn thư trả lại quyền chức cho thứ sử mỗi châu, binh sĩ bản châu cũng đều lệnh cho thứ sử thống lĩnh." Mùa hạ, tháng tư, ngày Bính Dần, hạ chiếu các đạo tiết độ sứ, đô đoàn luyện sứ, đô phòng ngự sứ, kinh lược sứ v.v. thống lĩnh chi quận binh mã, cùng nhau lệnh cho thứ sử thống lĩnh. Từ sau niên hiệu Chí Đức, quyền tiết độ sứ quá nặng, các châu do họ thống lĩnh đều đặt trấn binh, do đại tướng cầm đầu, hoành hành bạo ngược trở thành tai họa, cho nên Ô Trọng Dận đưa ra ý kiến này. Sau đó các trấn Hà Bắc, chỉ có Hoành Hải là thuận theo mệnh lệnh nhất, bởi vì Ô Trọng Dận xử trí thích đáng.

Ngày Tân Mùi, Công bộ thị lang, đồng Bình Chương sự Trình Dị qua đời.

Bùi Độ ở chức tể tướng, biết gì nói đó không giấu, đảng của Hoàng Phủ Bác ngầm bài xích ông. Ngày Bính Tý, hạ chiếu bổ nhiệm Bùi Độ lấy chức Môn hạ thị lang, đồng Bình Chương sự, sung làm Hà Đông tiết độ sứ. Hoàng Phủ Bác chuyên lấy việc sưu tầm của cải để lấy lòng Hoàng thượng, không ai dám nói, chỉ có Gián nghị đại phu Vũ Nho Hành dâng sớ chỉ trích hắn. Hoàng Phủ Bác tự biện hộ với Hoàng thượng, Hoàng thượng nói: "Ngươi vì Vũ Nho Hành dâng sớ, muốn trả thù oán hận sao!" Hoàng Phủ Bác bèn không dám nói nữa. Vũ Nho Hành, là em họ của Vũ Nguyên Hành.

Sử quán tu soạn Lý Ngao dâng thư, cho rằng: "Bình định tai họa loạn, dựa vào vũ công; chấn hưng thái bình, dựa vào văn đức. Nay Bệ hạ đã dùng vũ công bình định thiên hạ, nếu có thể tiếp đó trừ bỏ chính sách hủ bại, khôi phục chế độ cũ của Cao Tổ, Thái Tông; dùng người trung thành chính trực mà không nghi ngờ, loại bỏ kẻ gian tà nịnh hót mà không thân cận; cải cách thuế pháp, không cưỡng ép nộp tiền đồng mà thu vải lụa; ngăn chặn tiến hiến, giảm nhẹ tô thuế cho dân; hậu đãi binh sĩ biên thùy, để chống lại sự xâm lược của nhung địch; nhiều lần hỏi han quan chế thị, để thông suốt sự ngăn trở; sáu việc này, là gốc của chính trị, thái bình thịnh thế từ đó mà hưng khởi. Bệ hạ đã có thể làm những việc khó, sao không làm những việc dễ này! Cậy vào tư chất cực kỳ thánh minh của Bệ hạ, nếu không bị lời nói phùng nghênh của bọn hầu cận bên cạnh làm mê hoặc, dùng những người trung trực cương nghị, cùng họ chấn hưng đại nghiệp, có thể không cần tốn sức mà thành công. Nếu không làm những việc này, thần e rằng sau khi công lớn hoàn thành, tư tưởng an nhàn hưởng lạc dễ nảy sinh. Người nói chắc sẽ nói: 'Thiên hạ đã bình định rồi, Bệ hạ có thể gối cao không lo, an hưởng dật lạc.' Nếu vậy, thì thái bình thịnh thế còn xa vời không biết ngày nào!"

Mùa thu, tháng bảy, ngày Đinh Sửu sóc, Điền Hoằng Chính đưa kẻ ám sát Vũ Nguyên Hành là Vương Sĩ Nguyên v.v. mười sáu người, hạ chiếu cho Kinh Triệu phủ, Ngự sử đài cùng nhau thẩm vấn, chúng đều nhận tội phục pháp. Kinh Triệu doãn Thôi Nguyên Lược cầm tượng vẽ của Vũ Nguyên Hành hỏi chúng, lại có nhiều chỗ sai lệch. Thôi Nguyên Lược hỏi nguyên nhân, đáp: "Hằng Châu, Vận Châu cùng mưu sai thích khách ám sát Vũ Nguyên Hành, mà Vương Sĩ Nguyên v.v. đến chậm, nghe nói người Hằng Châu đã thành công, bèn ăn cắp việc này cho là công của mình, về báo lấy thưởng thôi. Nay tự nghĩ tội cùng nhau, rốt cuộc khó thoát chết, cho nên nhận." Hoàng thượng cũng không muốn phân biệt cải chính nữa, đem giết hết.

Ngày Mậu Dần, Tuyên Vũ tiết độ sứ Hàn Hoằng bắt đầu vào triều, Hoàng thượng đãi hắn rất hậu. Hàn Hoằng tiến hiến ba nghìn con ngựa, năm nghìn tấm lụa, ba vạn tấm các loại tơ lụa, một nghìn món đồ vàng bạc, mà kho tàng Biện Châu còn có hơn một trăm vạn xâu tiền, hơn một trăm vạn tấm lụa, bảy nghìn con ngựa, ba trăm vạn hộc lương.

Ngày Kỷ Sửu, quần thần dâng tôn hiệu cho Hoàng thượng là Nguyên Hòa Thánh Văn Thần Vũ Pháp Thiên Ứng Đạo Hoàng đế, đại xá thiên hạ.

Sứ quan sát Nghi, Hải, Duy, Mật là Vương Tuy, vốn là quan coi việc tiền lương, tính tình nóng nảy hẹp hòi, không có xa trông. Khi ấy quân phủ mới thành lập, lòng người chưa yên, Vương Tuy chuyên dùng sự nghiêm khắc để trị, cây gậy dùng lớn hơn thường nhiều, mỗi lần mắng chửi tướng sĩ, liền nói "phản tặc"; lại trong mùa hè nóng nực bắt lính xây dựng dinh thự, đốc thúc nghiêm ngặt gấp rút. Tướng sĩ oán hận. Ngày Tân Mão, lính làm việc là Vương Biện và bốn đồng bọn ở sông Nghi tắm, bí mật mưu tính làm loạn, nói: "Nay làm việc phạm tội hình cũng chết, vùng dậy liều chết làm việc lớn cũng chết, vì việc lớn mà chết, há chẳng hơn chết vô ích sao! Ngày mai, Thường thị và giám quân, phó sứ có yến tiệc, quân tướng đều nghỉ, lính trực phần nhiều nghỉ ngơi, chúng ta nhân cơ hội này bất ngờ ra tay, có thể vạn vô nhất thất." Bốn người đều cho là phải, ước định sau khi thành công tôn Vương Biện làm lưu hậu. Ngày Nhâm Thìn, Vương Tuy đang yến ẩm, quá trưa, Vương Biện năm người bỗng xông vào, ở trước phòng trực lấy cung tên đao thương, thẳng tới bắn phó sứ Trương Đôn Thực, giết chết. Vương Tuy và giám quân chật vật đứng dậy chạy trốn, Vương Biện bắt Vương Tuy, kể tội hắn trong mùa hè xây dựng công trình, dùng hình khắc nghiệt bạo ngược, liền chém chết. Truyền lệnh đừng động đến giám quân, Vương Biện tự xưng lưu hậu, lên đại sảnh ra lệnh, cùng giám quân phân đình kháng lễ, triệu tập tướng lại đến bái chúc, mọi người không ai dám không nghe. Giám quân tường tình báo lên trên.

Ngày Giáp Ngọ, Hàn Hoằng lại tiến quyên 25 vạn tấm lụa, 3 vạn tấm lụa thô, 270 món bạc khí. Tả hữu quân trung úy mỗi người tiến quyên một vạn xâu tiền. Từ khi Hoài Tây dụng binh, độ chi, diêm thiết cùng bốn phương tranh nhau tiến phụng, gọi là "trợ quân"; giặc yên lại tiến phụng, gọi là "hạ lễ"; sau lại tiến phụng, gọi là "trợ thưởng"; hoàng thượng gia tôn hiệu lại tiến phụng, cũng gọi là "hạ lễ". Ngày Đinh Dậu, bổ nhiệm Hà Dương tiết độ sứ Lệnh Hồ Sở làm Trung thư thị lang, đồng bình chương sự. Lệnh Hồ Sở và Hoàng Phủ Bổ đồng năm thi đỗ tiến sĩ, Hoàng Phủ Bổ dẫn tiến hắn làm tể tướng.

Triều đình nghe tin Nghi Châu quân nổi loạn, ngày Giáp Thìn, bổ nhiệm Đệ Châu thứ sử Tào Hoa làm Nghi, Hải, Duy, Mật quan sát sứ.

Hàn Hoằng nhiều lần dâng biểu xin ở lại kinh sư. Tháng Tám, ngày Kỷ Dậu, bổ nhiệm Hàn Hoằng làm thủ tư đồ, kiêm Trung thư lệnh. Ngày Quý Sửu, bổ nhiệm Lại bộ thượng thư Trương Hoằng Tĩnh làm đồng bình chương sự, sung làm Tuyên Vũ tiết độ sứ. Trương Hoằng Tĩnh là con tể tướng, trẻ tuổi đã có tiếng tốt, ở trong triều lập thân giản phác trầm mặc. Hà Đông, Tuyên Vũ thiếu tiết soái, triều đình vì hắn địa vị thanh vọng vốn cao, sai đi trấn thủ. Trương Hoằng Tĩnh kế thừa sau cục diện Vương Tích tụ liễm, Hàn Hoằng nghiêm khốc uy mãnh, hai trấn bách tính thích sự liêm khiết cẩn thận, khoan hậu độ lượng, nên trên dưới đều yên.

Ngày Kỷ Mùi, Điền Hoằng Chính vào triều, hoàng thượng đãi hắn đặc biệt ưu hậu.

Ngày Mậu Thìn, Trần Hứa tiết độ sứ Hy Sĩ Mỹ qua đời, bổ nhiệm Khố bộ viên ngoại lang Lý Bột làm điếu tế sứ. Lý Bột dâng thư nói: "Thần đi qua Vị Nam, nghe nói Trường Nguyên hương nguyên có 400 hộ, nay chỉ còn hơn 100 hộ; Văn Hương huyện nguyên có 3000 hộ, nay chỉ còn 1000 hộ, các châu huyện khác đại khái tương tự. Truy nguyên nguyên nhân gây ra việc này, đều là vì đem thuế khoán của hộ trốn đi phân phối cho lân cận, dẫn đến bức bách mọi người cùng nhau trốn chạy. Đây đều là những kẻ tụ liễm bóc lột dưới để lấy lòng trên, chỉ muốn tát cạn nước, không nghĩ đến không có cá. Xin ban chiếu thư, ngăn tuyệt tệ tật phân phối thuế của hộ trốn. Dùng toàn bộ tài sản của hộ trốn để bù thuế, không đủ thì xin miễn bỏ. Đoán chừng không quá vài năm, mọi người đều sẽ phục nghiệp nông canh." Chấp chính thấy vậy ghét hắn, Lý Bột bèn xưng bệnh, trở về Đông Đô.

Ngày Quý Dậu, Thổ Phiên xâm phạm Khánh Châu, đóng trại ở Phương Cừ.

Triều đình bàn phát binh thảo phạt Vương Biện, lại lo ngại Thanh Châu, Vận Châu cùng nhau xúi giục liên tiếp phản bạn, bèn bổ nhiệm Vương Biện làm Khai Châu thứ sử, sai trung sứ ban cho hắn ủy nhậm trạng. Trung sứ lừa hắn nói: "Khai Châu ước chừng đã có người ở trên đường đón, lưu hậu nên mau chóng xuất phát." Vương Biện ngày hôm đó từ Nghi Châu xuất phát, tùy tùng còn hơn trăm người, vào trong địa phận Từ Châu, dọc đường lần lượt giảm bớt, bộ chúng của hắn cũng dần dần trốn tán, bèn cho hắn đeo gông cùm, cưỡi lừa vào Quan Trung. Tháng Chín, ngày Mậu Dần, ở Đông Thị xử yêu chặt. Trước đó, triều đình đem quân Vận Châu chia làm ba phần thuộc về ba trấn, đợi đến khi Vương Tuy chết, triều đình cho rằng dư đảng của Lý Sư Đạo trạng thái hung ác chưa tiêu trừ, mệnh lệnh Tào Hoa suất lĩnh quân Đệ Châu đến trấn sở thảo phạt họ. Tướng sĩ Nghi Châu đến đón, Tào Hoa đều dùng lời lẽ tốt an ủi họ, để họ vào thành trước, an ủi những người còn lại, mọi người đều không nghi ngờ. Tào Hoa đến nhiệm sở ba ngày, đại trướng khao thưởng tướng sĩ, ở dưới màn phục 1000 giáp sĩ, sau đó triệu tập mọi người cáo dụ rằng: "Thiên tử vì người Vận Châu có lao khổ di cư, đặc biệt cấp cho ưu đãi hậu đãi, nên để người Vận Châu đứng bên phải, người Nghi Châu đứng bên trái." An bài xong, mệnh lệnh người Nghi Châu đều ra ngoài, bèn đóng cửa, nói với người Vận Châu: "Vương thường thị phụng thiên tử mệnh ở đây làm tiết soái, tướng sĩ sao có thể tùy tiện sát hại hắn!" Lời chưa dứt, phục binh xông ra, bao vây và giết chết họ, chết 1200 người, không một ai thoát được. Cửa bình giữa khí đỏ cao hơn một trượng, lâu sau mới tan.

Thần Tư Mã Quang nói: "Xuân Thu" ghi chép Sở Tử Kiền ở Thân địa dẫn dụ Sái Hầu Ban và sát hại hắn. Đó là việc giữa các chư hầu. Khổng Tử còn sâu sắc bác bỏ việc này, ghét hắn dùng thủ đoạn dẫn dụ để tiến hành thảo phạt, huống hồ là thân làm thiên tử lại dẫn dụ một kẻ thường dân sao! Vương Tuy nhờ tài năng sưu tụ liễm, trấn thủ châu quận mới thành lập, dùng khắc nghiệt bạo ngược gây ra họa loạn. Vương Biện là kẻ tầm thường, nhân khe hở phát động phản loạn, nếu Nghi Châu tiết soái tuyển chọn thích đáng, tiêu diệt hắn còn dễ hơn giết heo chó, sao phải dùng thiên tử chiếu thư làm mồi nhử dẫn dụ người! Huống hồ làm loạn chỉ có năm người, lại để Tào Hoa bày mưu quỷ kế, đồ sát hơn nghìn người, há chẳng quá đáng lắm sao! Như vậy, từ nay về sau binh sĩ ai không nghi ngờ tướng soái của họ, tướng soái lại sao có thể chỉ huy binh sĩ của mình! Trên dưới cùng nhau thù hằn, như kẻ thù tụ tập, gặp cơ hội thì cùng nhau tàn hại, chỉ có kẻ ra tay trước mới xưng hùng, họa loạn bao giờ mới dứt được! Đáng tiếc thay! Hiến Tông bình định tiếm loạn, gần đến thái bình thịnh thế, mỹ công của hắn sở dĩ không thể kiên trì đến cùng, là vì cẩu thả truy cầu công hiệu trước mắt, không coi trọng đại tín dụng.

Ngày Giáp Thìn, bổ nhiệm Điền Hoằng Chính kiêm Thị trung, Ngụy Bác tiết độ sứ chức quan không đổi. Điền Hoằng Chính ba lần dâng biểu xin ở lại, hoàng thượng không đáp ứng. Điền Hoằng Chính thường lo lắng một khi mình qua đời, người Ngụy Bác vẫn theo lệ cũ thế tập kế thừa, nên huynh đệ tử chất của hắn đều ở triều đình làm quan, hoàng thượng đều nâng họ lên chức vị hiển hách, mặc áo chu hồ, tử sắc đầy triều đường, người đương thời cho là vinh dự.

Ngày Ất Tị, hoàng thượng hỏi tể tướng: "Triều chính thời Huyền Tông, trước trị sau loạn, là vì sao?" Thôi Quần đáp: "Huyền Tông dùng Diêu Sùng, Tống Cảnh, Lô Hoài Thận, Tô Đĩnh, Hàn Hưu, Trương Cửu Linh thì nước trị, dùng Vũ Văn Dung, Lý Lâm Phủ, Dương Quốc Trung thì nước loạn. Cho nên dùng người thích đáng hay không, quan hệ rất lớn. Mọi người đều cho rằng năm Thiên Bảo thứ 14 An Lộc Sơn phản bạn là đầu mối họa loạn, thần một mình cho rằng năm Khai Nguyên thứ 24 bãi miễn Trương Cửu Linh tể tướng chức vụ, chuyên dụng Lý Lâm Phủ, mới là ranh giới trị loạn. Mong bệ hạ lấy năm Khai Nguyên đầu làm gương, lấy năm Thiên Bảo cuối làm cảnh giới, đó mới là vận phúc vô cùng của quốc gia!" Hoàng Phủ Bổ vì thế rất oán hận hắn.

Mùa đông, tháng Mười, ngày Nhâm Tuất, dung quản dâng tâu nói giặc An Nam là Dương Thanh đánh hạ đô hộ phủ, giết chết đô hộ Lý Tượng Cổ cùng vợ con, quan thuộc, bộ khúc hơn một nghìn người. Lý Tượng Cổ là anh của Lý Đạo Cổ, vì tham lam phóng túng, khắc nghiệt mà mất lòng dân. Dương Thanh đời đời làm tù trưởng Man tộc, Lý Tượng Cổ gọi hắn làm nha tướng, Dương Thanh uất ức không được toại chí. Lý Tượng Cổ sai Dương Thanh dẫn ba nghìn quân đi đánh dẹp Man Hoàng Động, Dương Thanh nhân lúc lòng người oán hận giận dữ, dẫn quân sĩ đêm về, tập kích phủ thành, hạ được nó. Ban đầu, giặc Man Hoàng Thiếu Khanh, từ năm Trinh Nguyên đến nay nhiều lần phản lại rồi lại hàng, Quế Quản quan sát sứ Bùi Hành Lập, Dung Quản kinh lược sứ Dương Mân muốn cầu may lập công, tranh nhau xin đánh dẹp hắn, hoàng thượng nghe theo. Lĩnh Nam tiết độ sứ Khổng Cự nhiều lần can gián nói: “Bọn chúng chẳng qua là cầm thú thôi, chỉ có thể tự tính toán lợi hại, không đáng cùng chúng tranh luận phải trái.” Hoàng thượng không nghe, phát động nhiều quân ở vùng Giang, Hồ hội hợp với dung, quế hai quản tiến vào đánh dẹp, lính tráng bị chướng khí ôn dịch, chết không biết bao nhiêu mà kể. An Nam nhân cơ hội này, bèn giết chết đô hộ. Bùi Hành Lập, Dương Mân cuối cùng không có công lao, hai quản điêu tàn phá nát, chỉ có địa phận của Khổng Cự cai trị yên ổn vô sự.

Ngày Bính Dần, bổ nhiệm Đường Châu thứ sử Quế Trọng Vũ làm An Nam đô hộ, tha tội cho Dương Thanh, bổ nhiệm làm Quỳ Châu thứ sử.

Tháng này, Thổ Phiên tiết độ sứ Luận Tam Ma v.v... dẫn mười lăm vạn quân vây hãm Diêm Châu, Đảng Hạng cũng phát binh giúp chúng. Thứ sử Lý Văn Duyệt hết sức chống giữ, tổng cộng hai mươi bảy ngày, Thổ Phiên không thể hạ được. Linh Vũ nha tướng Sử Phụng Kính nói với Sóc Phương tiết độ sứ Đỗ Thúc Lương, xin dẫn ba nghìn quân, mang theo lương thực ba mươi ngày, tiến sâu vào đất Thổ Phiên để giải vây cho Diêm Châu. Đỗ Thúc Lương cấp cho hắn hai nghìn năm trăm người. Sử Phụng Kính đi hơn mười ngày, không có tin tức, người Sóc Phương đều cho là họ đã toàn quân phủ diệt. Chẳng bao lâu, Sử Phụng Kính từ con đường khác xuất hiện sau lưng Thổ Phiên, Thổ Phiên rất kinh hãi, tan vỡ chạy trốn. Sử Phụng Kính ra sức tấn công, đánh bại lớn Thổ Phiên, giết chết không biết bao nhiêu mà kể. Sử Phụng Kính cùng tướng Phượng Tường là Dã Thi Lương Phố, tướng Kính Nguyên là Hác Chí vì dũng cảm nổi tiếng ở biên cương, Thổ Phiên sợ họ.

Liễu Tất đến Thai Châu, sai khiến quan lại dân chúng hái thuốc, hơn một năm, không có thu hoạch gì, vì sợ hãi, cả nhà trốn vào núi. Chiết Đông quan sát sứ bắt hắn giải áp về kinh thành. Hoàng Phủ Bạc, Lý Đạo Cổ bảo vệ hắn, hoàng thượng lại cho hắn đợi chiếu Hàn Lâm viện; uống thuốc của hắn, hoàng thượng ngày càng thêm phiền táo khát nước.

Khởi cư xá nhân Bùi Tiến dâng tấu nói: “Kẻ nào vì thiên hạ trừ bỏ tai họa, thì được hưởng lợi ích của thiên hạ; kẻ nào cùng thiên hạ cùng vui, thì được hưởng phúc vận của thiên hạ. Từ Hoàng Đế đến Chu Văn Vương, Chu Vũ Vương, có nước mà sống lâu, đều dùng đạo lý này. Từ năm ngoái đến nay, các nơi nhiều người tiến cử phương sĩ, cùng nhau dẫn dụ, số người dần dần nhiều thêm. Giả sử thiên hạ thực có thần tiên, ắt họ phải ẩn sâu trong núi non khe suối, chỉ sợ bị người biết. Phàm những kẻ chờ đợi nơi cửa quyền quý, dùng lời nói lớn tự khoe khoang kỹ thuật lạ để làm kinh động mọi người, đều là kẻ mưu đồ bất chính, đuổi theo lợi lộc, sao có thể tin lời họ mà uống thuốc của họ! Thuốc là để chữa bệnh, không phải vật thường ngày lúc nào cũng dùng. Huống chi thuốc kim thạch rất độc hại, lại thêm khí lửa, e rằng không phải ngũ tạng của người có thể chịu nổi. Cổ nhân uống thuốc, bề tôi nếm trước, xin hãy để người dâng thuốc tự mình uống trước một năm, như vậy thực giả tự nhiên có thể phân biệt.” Hoàng thượng nổi giận, tháng Mười một, ngày Kỷ Hợi, đày Bùi Tiến làm Giang Lăng huyện lệnh.

Ban đầu, quần thần bàn về việc dâng tôn hiệu cho hoàng thượng, Hoàng Phủ Bạc muốn thêm hai chữ “Hiếu Đức”, Trung thư thị lang, đồng bình chương sự Thôi Quần nói: “Nói Thánh Minh thì Hiếu Đức ở trong đó rồi.” Hoàng Phủ Bạc trước mặt hoàng thượng vu cáo Thôi Quần nói: “Thôi Quần keo kiệt với bệ hạ hai chữ ‘Hiếu Đức’.” Hoàng thượng nổi giận. Khi ấy Hoàng Phủ Bạc cấp phát thưởng cho quân đội biên cương, phần nhiều không đúng hạn, mà vật phẩm cấp phần nhiều cũ mục hỏng nát, không thể dùng, lính tráng tức giận, đồn đại muốn làm loạn. Lý Quang Nhan lo sợ, muốn tự sát. Hắn sai người tâu lên hoàng thượng, hoàng thượng không tin. Kinh thành lòng người hoang mang, Thôi Quần tường thuật chi tiết tình hình trong ngoài triều đình lên hoàng thượng. Hoàng Phủ Bạc nói riêng với hoàng thượng: “Thưởng biên cương đều theo chế độ cũ, mà lòng người bỗng nhiên như thế, là do Thôi Quần xúi giục kích động, muốn lấy đó bán sự ngay thẳng, đem oán hận đổ lên bệ hạ.” Hoàng thượng cho là đúng. Tháng Mười hai, ngày Ất Mão, bổ nhiệm Thôi Quần làm Hồ Nam quan sát sứ, bấy giờ trong ngoài triều đình đều nghiến răng căm thù Hoàng Phủ Bạc.

Trung thư xá nhân Vũ Nho Hành, có khí tiết, thích nói thẳng can gián, hoàng thượng coi trọng ông, đãi ngộ rất hậu, người ta đều nói ông sắp vào triều làm tể tướng. Lệnh Hồ Sở ghen tị ông, muốn tìm cách ngăn trở, bèn tiến cử tài đức của Sơn Nam Đông đạo tiết độ thôi quan Địch Kiêm Mô. Ngày Quý Hợi, thăng Địch Kiêm Mô làm Tả thập di nội cung phụng. Địch Kiêm Mô là tộc tằng tôn của Địch Nhân Kiệt. Lệnh Hồ Sở tự thảo chế thư từ ngữ, hết sức nói: “Thiên Hậu tiếm cứ ngôi vua, gian thần chuyên quyền, nhờ Địch Nhân Kiệt bảo vệ Trung Tông, được khôi phục ngôi vua sáng suốt.” Vũ Nho Hành hướng về hoàng thượng khóc lóc tâu bày, và nói: “Tằng tổ của thần là Vũ Bình Nhất, vào thời Thiên Hậu, từ chối phú quý vinh hoa mà chết già.” Hoàng thượng vì thế khinh bỉ nhân cách của Lệnh Hồ Sở.

Hiến Tông Chiêu Văn Chương Vũ Đại Thánh Chí Thần Hiếu Hoàng đế hạ

Mùa xuân, tháng Giêng, Nghi, Hải, Duyện, Mật quan sát sứ Tào Hoa xin dời trị sở đến Duyện Châu, hoàng thượng cho phép.

Nghĩa Thành tiết độ sứ Lưu Ngộ vào triều.

Ban đầu, Tả quân trung úy Thổ Đột Thừa Thôi mưu lập Lễ Vương Lý Duy làm Thái tử, hoàng thượng không cho. Đến khi hoàng thượng nằm bệnh không dậy, mưu kế của Thổ Đột Thừa Thôi chưa dừng. Thái tử nghe tin rất lo lắng, bí mật sai người đến hỏi kế sách với Tư nông khanh Quách Chiêu. Quách Chiêu nói: “Điện hạ chỉ cần hết lòng hiếu kính cung kính chờ đợi, đừng lo lắng việc khác.” Quách Chiêu là cậu của Thái tử. Hoàng thượng uống kim đan, phần nhiều phiền táo dễ nổi nóng, hoạn quan bên cạnh thường vì thế mà mắc tội, có kẻ bị xử tử, ai nấy đều cảm thấy bản thân nguy hiểm. Ngày Canh Tý, hoàng thượng đột ngột băng hà trong cung. Khi ấy người ta đều nói là Nội thường thị Trần Hoằng Chí đã giết hoàng thượng, đồng đảng của hắn giấu giếm việc này, không dám truy tìm kẻ giết người, chỉ nói là thuốc phát tác, người ngoài không thể hiểu rõ sự thật.

Trung úy Lương Thủ Khiêm cùng các hoạn quan Mã Tiến Đàm, Lưu Thừa Giai, Vi Nguyên Tố, Vương Thủ Trừng v.v... cùng nhau lập Thái tử, giết chết Thổ Đột Thừa Thôi và Lễ Vương Lý Duy, thưởng cho tả, hữu Thần Sách quân lính mỗi người năm mươi xâu tiền, Lục quân, Uy Viễn quân mỗi người ba mươi xâu, tả, hữu Kim Ngô mỗi người mười lăm xâu.

Tháng Nhuận, ngày Bính Ngọ, Mục Tông lên ngôi ở Thái Cực điện đông sương. Ngày này, tại Tư Chính điện triệu kiến Hàn Lâm học sĩ Đoạn Văn Xương v.v... cùng Binh bộ lang trung Tiết Phóng, Giá bộ viên ngoại lang Đinh Công Trứ đối đáp. Tiết Phóng là em của Tiết Dung; Đinh Công Trứ là người Tô Châu; họ đều là thị độc của Thái tử. Khi hoàng thượng chưa xử lý chính sự, Tiết Phóng, Đinh Công Trứ thường ở trong cung hầu hạ, tham dự cơ mật sự vụ, hoàng thượng muốn bổ nhiệm họ làm tể tướng, hai người kiên quyết từ chối.

Ngày Đinh Mùi, ngừng việc triều bái khóc lâm ở Tây cung, triệu tập quần thần ở Nguyệt Hoa môn ngoại. Đày Hoàng Phủ Bạc làm Nhai Châu tư hộ, người ngoài chợ đều chúc mừng lẫn nhau.

Hoàng thượng bàn về việc bổ nhiệm tể tướng, Lệnh Hồ Sở tiến cử Ngự sử trung thừa Tiêu Phục. Ngày Tân Hợi, bổ nhiệm Tiêu Phục và Đoạn Văn Xương đều làm Trung thư thị lang, đồng bình chương sự. Lệnh Hồ Sở, Tiêu Phục và Hoàng Phủ Bạc đều là đồng niên tiến sĩ, hoàng thượng muốn giết Hoàng Phủ Bạc, Tiêu Phục và hoạn quan cứu hắn, nên được thoát chết. Ngày Nhâm Tý, đánh chết Liễu Tất và tăng nhân Đại Thông, còn lại các phương sĩ đều lưu đày đến Lĩnh Biểu, đày Tả kim ngô tướng quân Lý Đạo Cổ làm Tuần Châu tư mã.

Ngày Quý Sửu, bổ nhiệm Tiết Phóng làm Công bộ thị lang, Đinh Công Trứ làm Cấp sự trung.

Tháng Hai, ngày Đinh Sửu, ngày Ất Mão, tôn Quách Quý phi làm Hoàng thái hậu. Hoàng thượng lên lầu Đan Phượng Môn, ban đại xá thiên hạ. Việc xong, bày trò múa hát tạp kỹ rất lớn trong cửa và xem. Ngày Đinh Hợi, Hoàng thượng đến quân Tả Thần Sách xem đấu vật và tạp kỹ. Ngày Canh Dần, Giám sát Ngự sử Dương Ngu Khanh dâng sớ, cho rằng: "Bệ hạ nên mời gặp gỡ quần thần, hỏi khắp nơi, sắc mặt hòa nhã, khiến họ dâng lời trung như hướng về lợi ích, bàn luận chính sự như kể lể nỗi oan, như thế mà chưa đạt được thái bình thịnh trị, là chuyện không có." Người Hành Sơn là Triệu Tri Vi cũng dâng sớ can gián việc vua chơi bời săn bắn không có tiết chế. Hoàng thượng tuy không thể dùng, nhưng cũng không trị tội. Ngày Nhâm Thìn, bỏ Quản quản, lệnh cho Dung quản Kinh lược sứ Dương Mân kiêm quản nó.

An Nam Đô hộ Quế Trọng Vũ đến An Nam, Dương Thanh ở biên giới chống cự không tiếp nhận ông. Dương Thanh dùng hình phạt tàn khốc bạo ngược, đồng đảng của hắn ly tâm ly đức. Quế Trọng Vũ sai người thuyết phục các tù trưởng hào kiệt, trong vài tháng, người hàng phục liên tiếp không dứt, được bảy nghìn quân sĩ. Triều đình cho rằng Quế Trọng Vũ dừng lại không tiến, ngày Giáp Ngọ, bổ nhiệm Quế Quản Quan sát sứ Bùi Hành Lập làm An Nam Đô hộ. Ngày Ất Mùi, bổ nhiệm Thái bộc khanh Đỗ Thức Phương làm Quế Quản Quan sát sứ. Ngày Bính Thân, giáng Quế Trọng Vũ làm An Châu Thứ sử.

Đan vương Lý Du qua đời.

Thổ Phiên xâm phạm Linh Vũ.

Cuối đời Hiến Tông, Hồi Cốt sai Hợp Đạt Cán đến cầu hôn rất gấp, Hiến Tông đồng ý. Tháng Ba, ngày Mão Sóc, tiễn Hợp Đạt Cán về nước.

Hoàng thượng thấy chữ viết của Hạ Châu Quan sát Phán quan Liễu Công Quyền, yêu thích nó. Ngày Tân Dậu, bổ nhiệm Liễu Công Quyền làm Hữu Thập Di, Hàn lâm Thị thư Học sĩ. Hoàng thượng hỏi Liễu Công Quyền: "Chữ của khanh sao lại tốt như vậy?" Liễu Công Quyền đáp: "Dùng bút ở chỗ dùng tâm, tâm chính thì bút chính." Hoàng thượng im lặng đổi sắc mặt, biết là dùng bút để can gián. Liễu Công Quyền là em của Liễu Công Xước.

Ngày Tân Mùi, tướng sĩ An Nam mở cửa thành nghênh đón Quế Trọng Vũ, bắt Dương Thanh, chém hắn. Bùi Hành Lập đến Hải Môn thì mất. Lại bổ nhiệm Quế Trọng Vũ làm An Nam Đô hộ.

Thổ Phiên xâm phạm Diêm Châu.

Ban đầu, Thiện bộ Ngoại lang Nguyên Chẩn làm Giang Lăng Sĩ Tào Tham quân, cùng với Giám quân Thôi Tuấn Đàm quan hệ rất tốt. Hoàng thượng ở Đông cung làm Thái tử, nghe cung nữ đọc thơ của Nguyên Chẩn, cho là rất hay. Đến khi lên ngôi, Thôi Tuấn Đàm về triều, dâng thơ của Nguyên Chẩn hơn trăm bài. Hoàng thượng hỏi: "Nguyên Chẩn ở đâu?" Thôi Tuấn Đàm đáp: "Nay làm quan nhàn tản Lang trung." Mùa hạ, tháng Năm, ngày Canh Tuất, bổ nhiệm Nguyên Chẩn làm Từ bộ Lang trung, Tri chế cáo. Triều luận đều khinh bỉ việc này. Gặp lúc đồng liêu ở trong quan xá ăn dưa, có ruồi tụ trên dưa, Trung thư Xá nhân Vũ Nho Hành dùng quạt đuổi ruồi nói: "Vừa từ chỗ nào bay đến, nhanh như vậy đã tụ ở đây!" Đồng liêu đều biến sắc mặt, Vũ Nho Hành thì thần thái tự nhiên.

Ngày Canh Thân, an táng Thần Thánh Chương Vũ Hiếu Hoàng đế ở Cảnh Lăng, miếu hiệu Hiến Tông.

Tháng Sáu, bổ nhiệm Hồ Nam Quan sát sứ Thôi Quần làm Lại bộ Thị lang, triệu kiến ở thiên điện hỏi chuyện. Hoàng thượng nói: "Trẫm được lập làm Thái tử, đã biết khanh là người phụ tá trẫm." Thôi Quần đáp: "Ý của Tiên đế, sớm đã thuộc về bệ hạ thánh minh, thần đâu có công lao gì!"

Thái hậu ở trong Hưng Khánh Cung, mỗi ngày mồng Một, ngày Rằm, Hoàng thượng dẫn trăm quan đến Hưng Khánh Cung chúc thọ Thái hậu. Hoàng thượng tính xa xỉ, đồ dùng để dưỡng Thái hậu đặc biệt hoa mỹ xa phí.

Mùa thu, tháng Bảy, ngày Ất Tỵ, đổi khu vực của Vận Châu, Tào Châu, Bộc Châu Tiết độ sứ thành Thiên Bình Quân.

Môn hạ Thị lang, Đồng Bình chương sự Lệnh Hồ Sở vì làm Sơn lăng sứ, bộ hạ quan lại trộm cắp quan phủ tài vật, lại không trả công thợ, trái lại thu của thợ mười lăm vạn quan tiền làm lợi tức dâng lên, dẫn đến oán than dậy đất, ngày Đinh Mão, bị miễn chức tướng, ra làm Tuyên Châu, Hấp Châu, Trì Châu Quan sát sứ.

Tháng Tám, ngày Quý Tỵ, điều động quân Thần Sách hai nghìn người nạo vét ao Ngư Tảo. Ngày Mậu Tuất, bổ nhiệm Ngự sử trung thừa Thôi Thực làm Trung thư Thị lang, Đồng Bình chương sự. Ngày Kỷ Hợi, lại giáng Lệnh Hồ Sở làm Hành Châu Thứ sử.

Hoàng thượng vừa qua kỳ công trừ tang phục cho cha, liền bắt đầu chơi bời, săn bắn, nghe ca xem múa các thứ thanh sắc, ban thưởng không có tiết chế. Tháng Chín, định làm yến hội lớn vào ngày Trùng Cửu. Thập Di Lý Quật dẫn đồng liêu dâng sớ nói: "Chúng thần cho rằng niên hiệu chưa đổi, lăng tẩm của Tiên đế còn mới, tuy bệ hạ đã theo lệ đổi tháng tang, thuận theo lòng người; nhưng Kinh Lễ ghi chép chế độ tang ba năm, lòng bệ hạ vẫn nên phục tang. Các sứ giả theo lễ đồng quỹ vừa rời kinh thành, sứ giả báo tang cho các tộc xa chưa trở về. Ngừng nhạc, bỏ lệnh cấm, là vì trăm họ. Trong cung lo liệu yến vui, việc e không nên." Hoàng thượng không nghe.

Ngày Mậu Ngọ, gia phong Bân Ninh Tiết độ sứ Lý Quang Nhan, Vũ Ninh Tiết độ sứ Lý Dực đồng Bình chương sự.

Mùa đông, tháng Mười, Vương Thừa Tông qua đời, bộ hạ của ông giấu không phát tang, con của Vương Thừa Tông là Vương Tri Cảm, Vương Tri Tín đều ở triều đình, các tướng định từ các châu trực thuộc chọn thống soái. Tham mưu Thôi Toại dùng danh nghĩa bà nội của Vương Thừa Tông là Lương Quốc phu nhân ra lệnh, bảo các tướng và thân binh, lập em Vương Thừa Tông, Quan sát chi sứ Vương Thừa Nguyên làm người kế thừa. Vương Thừa Nguyên lúc đó hai mươi tuổi, tướng sĩ quỳ lạy ông, Vương Thừa Nguyên không nhận, vừa khóc vừa lạy đáp, các tướng kiên trì yêu cầu, không chịu dừng. Vương Thừa Nguyên nói: "Thiên tử sai Trung sứ làm Giám quân, có việc nên bàn với ông ấy." Đến khi Giám quân đến, cũng khuyên ông nhận. Vương Thừa Nguyên nói: "Các vị không quên ơn đức của tiền nhân, không cho tôi còn trẻ, muốn tôi tạm coi việc quân, tôi xin hết trung với Thiên tử, để nối chí của Trung Liệt Vương, các vị chịu nghe tôi chăng!" Mọi người đồng ý. Vương Thừa Nguyên bèn đến nơi làm việc của Đô tướng xử lý sự vụ, lệnh cho tả hữu không được gọi mình là Lưu hậu, giao việc cho Tham tá, bí mật dâng biểu xin triều đình bổ nhiệm Tiết độ sứ. Ngày Canh Thìn, Giám quân tâu nói Vương Thừa Tông bệnh nguy kịch, em ông là Vương Thừa Nguyên tạm thay làm Lưu hậu, và đem biểu của Vương Thừa Nguyên cùng tâu lên.

Đảng Hạng lại dẫn Thổ Phiên xâm nhập Kinh Châu, lều trại nối liền dài năm mươi dặm.

Ngày Tân Tỵ, sai Khởi cư Xá nhân Bách Kỳ đi Trấn Châu tuyên úy.

Ngày Nhâm Ngọ, quần thần vào các lên triều. Gián nghị Đại phu Trịnh Cần, Thôi Dĩnh và năm người nói: "Bệ hạ yến ẩm vui chơi quá nhiều, săn bắn chơi bời không có tiết chế. Nay người Hồ giặc cưới gần biên, vạn nhất có tấu báo gấp, không biết bệ hạ ở đâu. Lại sớm tối thân gần với thị tùng, xướng ưu hí tử, ban thưởng quá hậu. Vàng bạc vải lụa đều là máu mỡ của trăm họ, người không có công không thể cho. Tuy nội khố có dư, mong bệ hạ quý trọng chúng, vạn nhất bốn phương có biến, thì không cần để các quan hữu ty tăng thêm thuế cho dân." Lúc đó lâu ngày không có người luận chính sự trong các, Hoàng thượng ban đầu rất ngạc nhiên, nói với Tể tướng: "Đây là những người nào?" Tể tướng đáp: "Là Gián quan." Hoàng thượng bèn sai người úy lạo họ, nói: "Trẫm sẽ theo lời các khanh nói." Tể tướng đều chúc mừng, nhưng thực tế Hoàng thượng không thể dùng. Trịnh Cần, là con của Trịnh Du. Hoàng thượng từng nói với Cấp sự trung Đinh Công Trứ: "Nghe nói người ngoài phần nhiều yến ẩm vui chơi, thế là thời cuộc hòa thuận, trăm họ an định, đủ khiến vui lòng." Đinh Công Trứ đáp: "Đó không phải việc tốt, e sẽ dần dần phiền đến tư lự của bệ hạ." Hoàng thượng hỏi: "Tại sao?" Đinh Công Trứ đáp: "Từ sau năm Thiên Bảo, công khanh đại phu tranh nhau chơi bời yến ẩm, ngày đêm say mê tửu sắc, cùng với xướng ưu tạp hí làm bạn, không thấy có hổ thẹn trước tả hữu. Như thế mà đi, thì các chức vụ đều phế bỏ, bệ hạ há có thể không vì nước mà một mình ưu lao! Mong hơi thêm ngăn cấm, đó mới là phúc của thiên hạ."

Ngày Quý Mùi, Kinh Châu dâng tấu nói rằng Thổ Phiên tiến quân đóng trại cách thành Kinh Châu ba mươi dặm, cáo cấp cầu cứu. Bổ nhiệm Hữu Quân Trung úy Lương Thủ Khiêm làm Tả, Hữu Thần Sách Kinh Tây, Bắc Hành Doanh Đô Giám, suất lĩnh quân đội bốn nghìn người, đồng thời điều động toàn bộ quân của tám trấn đến cứu viện. Ban thưởng cho tướng sĩ tiền trang sức hai vạn mân. Bổ nhiệm Trịnh Vương phủ Trưởng sử Thiệu Đồng làm Thái Phủ Thiếu khanh kiêm Ngự Sử Trung Thừa, sung làm Đáp Thổ Phiên Thỉnh Hòa Hảo Sứ. Ban đầu, Bí Thư Thiếu giám Điền Chu xuất sứ Thổ Phiên làm Điếu Tế Sứ, Thổ Phiên thỉnh cầu cùng nhà Đường hội minh dưới thành Trường Vũ, Điền Chu lo sợ Thổ Phiên giam giữ mình không thể trở về, chỉ hàm hồ đáp ứng. Chẳng bao lâu, Thổ Phiên bị Đảng Hạng dẫn dắt xâm nhập, bèn lấy cớ này mà nói: "Điền Chu hứa với ta suất lĩnh quân đội đến hội minh." Bèn đem Điền Chu giáng làm Sâm Châu Tư Hộ.

Thành Đức quân mới dâng tấu nói rằng Vương Thừa Tông qua đời. Ngày Ất Dậu, điều động Điền Hoằng Chính làm Thành Đức Tiết Độ Sứ, bổ nhiệm Vương Thừa Nguyên làm Nghĩa Thành Tiết Độ Sứ, Lưu Ngộ làm Chiêu Nghĩa Tiết Độ Sứ, Lý Dốc làm Ngụy Bác Tiết Độ Sứ. Lại bổ nhiệm Tả Kim Ngô tướng quân Điền Bố làm Hà Dương Tiết Độ Sứ.

Vị Châu Thứ Sử Hác Chí xuất binh tập kích doanh trại Thổ Phiên, chém giết rất nhiều địch. Lý Quang Nhan điều động quân Bân Ninh đến cứu viện Kinh Châu. Binh sĩ Bân Ninh vì thần sách quân nhận được ban thưởng hậu hĩnh, đều oán hận nói: "Mỗi người cho năm mươi mân tiền mà lại không biết chiến đấu, đó là hạng người gì! Không được trợ cấp y phục thường lệ mà phải xông pha mũi nhọn, đó lại là hạng người gì!" Ồn ào không ngớt. Lý Quang Nhan tự mình vì họ trình bày đại nghĩa để khai thị, vừa nói vừa rơi lệ, sau đó binh sĩ mới cảm động vui vẻ xuất phát. Sắp đến Kinh Châu, người Thổ Phiên sợ hãi lui binh. Ngày Bính Tuất, bãi bỏ Thần Sách Hành Doanh. Tây Xuyên dâng tấu nói Thổ Phiên xâm nhập Nhã Châu. Ngày Tân Mão, Diêm Châu dâng tấu nói Thổ Phiên đóng trại ở Ô, Bạch Trì, chẳng bao lâu cũng đều lui binh.

Tháng Mười Một, ngày Quý Mão, phái Gián Nghị Đại Phu Trịnh Đàm đến Trấn Châu tuyên úy, ban thưởng một trăm vạn mân tiền để khao thưởng tướng sĩ. Vương Thừa Nguyên đã thỉnh cầu triều đình bổ nhiệm, các tướng và các trấn lân cận tranh nhau dùng lệ cũ khuyên ông lưu nhiệm, Vương Thừa Nguyên đều không nghe theo. Đến khi điều làm Nghĩa Thành trấn, tướng sĩ ồn ào không tiếp nhận mệnh lệnh, Vương Thừa Nguyên cùng Bách Kỷ triệu tập các tướng, dùng chiếu chỉ dụ bảo họ, các tướng khóc rống không chịu phục tùng. Vương Thừa Nguyên xuất ra gia tài phát tán cho họ, tuyển chọn những người có công lao trong số đó mà đề bạt, nói với họ: "Các vị vì cớ tiên thế, không muốn để ta đi, tình ý này rất sâu nặng. Nhưng nếu để ta trái nghịch thiên tử chiếu, thì tội lỗi ấy rất lớn. Trước kia Lý Sư Đạo còn chưa thất bại, triều đình từng xá tội cho hắn, Lý Sư Đạo muốn tiếp nhận triều đình bổ nhiệm, các tướng kiên quyết lưu giữ hắn. Sau đó giết chết Lý Sư Đạo cũng chính là các tướng ấy. Các vị chớ để ta trở thành Lý Sư Đạo, thì may mắn lắm." Bèn khóc không ngừng, và quỳ lạy họ. Thập tướng Lý Tịch hơn mười người kiên trì lưu giữ Vương Thừa Nguyên, Vương Thừa Nguyên đem họ chém đầu thị chúng, trong quân mới yên định. Ngày Đinh Mùi, Vương Thừa Nguyên tiến đến Hoạt Châu. Có tướng lại muốn mang đi khí vật tài hóa của Trấn Châu, Vương Thừa Nguyên mệnh lệnh toàn bộ lưu lại.

Hoàng thượng sắp đi Hoa Thanh Cung, ngày Mậu Ngọ, Tể tướng suất lĩnh Lưỡng Tỉnh Phụng Cung Quan đến Diên Anh Môn, ba lần dâng biểu khẩn thiết khuyên can, lại nói: "Nếu Bệ hạ tiến đến, thần đẳng nên tùy tùng hộ giá." Thỉnh cầu diện trần, đều không được cho phép. Gián quan quỳ phục dưới cung môn, đến tối mới lui. Ngày Kỷ Mùi, trời chưa sáng, Hoàng thượng từ Phục Đạo xuất thành, đến Hoa Thanh Cung, chỉ có Công chúa, Phò mã, Trung úy, Thần Sách Lục Quân Sứ suất lĩnh Cấm binh hơn một nghìn người tùy tùng hộ giá, buổi chiều giờ Thân trở về trong cung.

Tháng Mười Hai, ngày Kỷ Tị sóc, Diêm Châu dâng tấu: Thổ Phiên hơn một nghìn người bao vây Ô, Bạch Trì.

Ngày Canh Thìn, Tây Xuyên dâng tấu nói rằng Nam Chiếu hai vạn người vào biên giới, thỉnh cầu thảo phạt Thổ Phiên.

Ngày Quý Mùi, Dung Quản dâng tấu nói rằng đánh bại Hoàng Thiếu Khanh hơn một vạn người, chiếm được doanh trại sách lũy ba mươi sáu tòa. Khi ấy Hoàng Thiếu Khanh lâu ngày chưa bình định, Quốc Tử Tế Tửu Hàn Dũ dâng lời nói: "Thần năm ngoái bị biếm đến Lĩnh Nam, quen biết tình hình Hoàng gia tặc. Những tặc này không có thành quách để ở, nương tựa sơn hiểm, tự xưng Động Chủ, bình thường cũng tự mưu sinh, khẩn cấp thì tụ tập lại cùng bảo vệ. Gần đây vì Ung Quản Kinh Lược Sứ phần nhiều không được người, đã không thể dùng ân đức an phủ, lại không thể dùng uy nghiêm chấn nhiếp, trái lại xâm phạm khi áp, lược bắt trói buộc, dấy lên oán hận. Bèn họ công kích cướp bóc châu huyện, xâm hại khi lăng bình dân, có thì báo tư thù, có thì tham đồ tiểu lợi, có lúc tụ tập có lúc phân tán, rốt cuộc cũng không thể thành đại sự. Gần đây chinh phạt khởi nguyên là Bùi Hành Lập, Dương Mân hai người, hai người này vốn không có thâm mưu viễn lự, ý tại yêu công cầu thưởng. Cũng bởi vì thấy tặc còn chưa tụ tập thì cho là thế lực đơn bạc, tranh nhau hiến kế sách. Từ khi dụng binh đến nay, đã hai năm, trước sau sở tấu sát địch phục lỗ số không dưới hai vạn người, nếu đều không phải hư báo, tặc sớm đáng bị tiêu diệt hết. Nhưng đến nay tặc y nhiên như cố, điều này đủ để chứng minh họ khi dối triều đình. Ung Châu, Dung Quản hai quản khu, trải qua chiến loạn này, sát thương tật bệnh lưu hành, mười hộ chín nhà trống, như thế không ngừng, thần e rằng Lĩnh Nam một đạo không có ngày yên ổn. Từ khi Nam chinh đến nay, tặc cũng bị tổn thương rất lớn, suy trắc tâm lý của họ, nhất định rất mệt mỏi khổ sở. Tặc sở cư chỗ hoang vu thiên tích, giả sử đem chúng đều giết sạch, đem thổ địa của chúng toàn bộ đoạt lấy, đối với quốc gia đại kế cũng vô ích. Nếu thừa dịp cải nguyên đại khánh cơ hội, xá tội của chúng, phái sứ giả tuyên thị dụ bảo, chúng nhất định sẽ vọng phong quy hàng. Sau đó lại chọn người có uy tín làm Kinh Lược Sứ, nếu xử trí đắc đương, tự nhiên vĩnh viễn không có xâm phạm bạn loạn sự." Hoàng thượng không thể nạp.

Mục Tông Duệ Thánh Văn Huệ Hiếu Hoàng đế thượng

Mùa xuân, tháng Giêng, ngày Tân Sửu, Hoàng thượng tế trời ở Viên Khâu. Đại xá thiên hạ, cải canh niên hiệu. Hà Bắc các đạo đều mệnh lệnh bình quân chế định Lưỡng Thuế Pháp.

Môn Hạ Thị Lang, Đồng Bình Chương Sự Tiêu Phục, tính trực cương liêm, ghét ác, làm Tể tướng, rất trân tích quan chức, ít đề bạt người. Tây Xuyên Tiết Độ Sứ Vương Bá đại tiến cống, đồng thời dùng tài vật kết giao hoạn quan, mưu cầu làm Tể tướng, Đoạn Văn Xương lại từ bên cạnh giúp đỡ. Hoàng thượng hạ chiếu triệu tập Vương Bá đến kinh thành. Tiêu Phục nhiều lần ở Diên Anh Điện cực lực tranh biện, nói: "Vương Bá gian tà, dư luận sôi sục, không thể để hắn làm nhơ bẩn Tể tướng chức vị." Hoàng thượng không nghe, Tiêu Phục bèn từ chức tướng. Ngày Kỷ Mùi, Vương Bá đến kinh thành. Ngày Nhâm Tuất, Tiêu Phục bị bãi tướng vị, cải nhiệm Hữu Bộc Xạ. Tiêu Phục kiên quyết từ chối Hữu Bộc Xạ quan chức, tháng Hai, ngày Quý Dậu, cải nhiệm Lại Bộ Thượng Thư.

Lư Long Tiết Độ Sứ Lưu Tổng, sau khi giết hại phụ thân huynh trưởng, trong tâm thường nghi sợ, nhiều lần thấy phụ thân huynh trưởng quỷ hồn tác quái. Ông thường cúng dường trong phủ mấy trăm tăng nhân, khiến họ ngày đêm làm Phật sự, mỗi khi xử lý chính vụ trở về, liền ở trong tăng nhân; có lúc ở phòng khác, sẽ kinh hãi hồi hộp không ngủ được. Vãn niên, sợ hãi càng thêm nghiêm trọng. Ông cũng thấy Hoàng Hà Nam Bắc đều đã quy thuận giáo hóa, ngày Kỷ Mão, dâng tấu thỉnh cầu bỏ quan làm tăng. Và thỉnh cầu ban thưởng một trăm vạn mân tiền để khao thưởng tướng sĩ.

Hoàng thượng diện dụ Tây Xuyên Tiết Độ Sứ Vương Bá, mệnh lệnh ông trở về phiên trấn, Vương Bá nhiều lần dâng biểu thỉnh cầu lưu lại kinh thành. Thích hợp gặp Trung Thư Thị Lang, Đồng Bình Chương Sự Đoạn Văn Xương thỉnh cầu hưu trí, ngày Nhâm Thân, bổ nhiệm Đoạn Văn Xương làm Đồng Bình Chương Sự; sung làm Tây Xuyên Tiết Độ Sứ; bổ nhiệm Hàn Lâm Học Sĩ Đỗ Nguyên Dĩnh làm Hộ Bộ Thị Lang, Đồng Bình Chương Sự. Bổ nhiệm Vương Bá làm Hình Bộ Thượng Thư, sung làm Diêm Thiết Vận Chuyển Sứ. Đỗ Nguyên Dĩnh là Đỗ Yêm đệ lục đại tôn.

Hồi Hột Bảo Nghĩa Khả Hãn qua đời.

Tháng Ba, ngày Quý Sửu, bổ nhiệm Lưu Tổng kiêm Thị Trung, sung làm Thiên Bình Tiết Độ Sứ. Bổ nhiệm Tuyên Vũ Tiết Độ Sứ Trương Hoằng Tĩnh làm Lư Long Tiết Độ Sứ.

Ngày Ất Mão, bổ nhiệm tạm đại Kinh Triệu Doãn Lư Sĩ Mân làm Doanh Mạc Quan Sát Sứ.

Ngày Đinh Tỵ, hạ chiếu Lưu Tổng đệ huynh tử điệt đều thụ quan chức, đại tướng và liêu tá cũng nên việt cấp đề bạt, bách tính miễn phú thuế một năm, quân sĩ ban thưởng tiền một trăm vạn mân.

Ngày Mậu Ngọ, lập hoàng đệ Lý Cảnh làm Phu vương, Lý Duyệt làm Quỳnh vương, Lý Thuần làm Miện vương, Lý Dịch làm Vụ vương, Lý Nhân làm Mậu vương, Lý Di làm Quang vương, Lý Hiệp làm Truy vương, Lý Đạm làm Cù vương, Lý Uyển làm Đàn vương; hoàng tử Lý Trạm làm Cảnh vương, Lý Hàm làm Giang vương, Lý Thấu làm Chương vương, Lý Dung làm An vương, Lý Triền làm Dĩnh vương.

Lưu Tổng dâng sớ khẩn thiết xin xuất gia làm tăng, và đổi nhà riêng thành chùa. Hoàng thượng ban chiếu cho Lưu Tổng pháp hiệu là Đại Giác, tên chùa là Báo Ân, sai hoạn quan đem áo cà sa tím cùng tiết việt của Thiên Bình, sắc phong chức Thị trung ban cho ông, để ông tự chọn. Chiếu thư chưa đến nơi, Lưu Tổng đã cạo tóc làm tăng; các tướng sĩ muốn ngăn cản giữ ông lại, Lưu Tổng giết kẻ cầm đầu la hét khoảng mười người, ban đêm giao ấn tín và phù tiết cho lưu hậu Trương Kỷ rồi trốn đi. Đến sáng, quân trong doanh mới biết việc này. Trương Kỷ dâng tâu nói Lưu Tổng mất tích. Ngày Quý Hợi, Lưu Tổng chết trong địa phận Định Châu.

Hàn lâm học sĩ Lý Đức Dự, là con trai Lý Cát Phủ, vì Trung thư xá nhân Lý Tông Mẫn từng trong bài đối sách chê bai cha mình, nên mang lòng oán hận. Lý Tông Mẫn lại cùng Hàn lâm học sĩ Nguyên Chẩn tranh giành thăng chức, sinh ra hiềm khích. Hữu bổ khuyết Dương Nhữ Sĩ cùng Lễ bộ thị lang Tiền Huy chủ trì khoa cử, Tây Xuyên tiết độ sứ Đoàn Văn Xương, Hàn lâm học sĩ Lý Thân mỗi người viết thư cho Tiền Huy, nhờ vả những tiến sĩ mà họ biết tiếng; đến khi yết bảng, những người Đoàn Văn Xương và Lý Thân nhờ vả đều không trúng tuyển, những người đỗ gồm: Trịnh Lãng, là em Trịnh Đàm; Bùi Soạn, là con Bùi Độ; Tô Sào, là con rể Lý Tông Mẫn; Dương Ân Sĩ, là em Dương Nhữ Sĩ. Đoàn Văn Xương tâu với hoàng thượng: "Năm nay Lễ bộ thi cử rất bất công, những tiến sĩ được lấy đều là con em quyền quý không có tài năng, nhờ cửa sau mà được." Hoàng thượng đem việc này hỏi các học sĩ, Lý Đức Dự, Nguyên Chẩn, Lý Thân đều nói: "Quả thực như Đoàn Văn Xương nói." Hoàng thượng bèn sai Trung thư xá nhân Vương Khởi và những người khác thi lại. Mùa hạ, tháng tư, ngày Đinh Sửu, ban chiếu bãi truất Trịnh Lãng và mười người khác, giáng chức Tiền Huy làm Giang Châu thứ sử, Lý Tông Mẫn làm Kiếm Châu thứ sử, Dương Nhữ Sĩ làm Khai Giang huyện lệnh. Có người khuyên Tiền Huy dâng tấu những bức thư nhờ vả của Đoàn Văn Xương và Lý Thân, hoàng thượng ắt sẽ tỉnh ngộ. Tiền Huy nói: "Nếu trong lòng không hổ thẹn, được mất cũng như nhau, hà tất phải vạch trần thư từ riêng của người khác, đó há phải việc quân tử nên làm sao!" Bèn đem đốt đi, thời đó đều khen ngợi ông. Lý Thân là chắt của Lý Kính Huyền; Vương Khởi là em Vương Bá. Từ đó Lý Đức Dự và Lý Tông Mẫn mỗi người kết thành bè đảng, đấu đá lẫn nhau, kéo dài gần bốn mươi năm.

Ngày Bính Tuất, sách phong tân quân Hồi Cốt làm Đăng La Vũ Lục Mật Thi Câu Chủ Tỳ Già Sùng Đức Khả Hãn.

Tháng năm, ngày Mậu Thân mồng một, Hồi Cốt sai Đô đốc, Tể tướng và hơn năm trăm người đến đón công chúa.

Ngày Nhâm Tý, Diêm thiết sứ Vương Bá dâng tâu: đại khái ước tính định mức thuế trà, mỗi trăm tiền tăng thêm năm mươi tiền. Hữu thập di Lý Giác và những người khác dâng sớ, cho rằng "Thuế trà mới bắt đầu thu vào những năm Trinh Nguyên khi có nhiều việc, nay thiên hạ thái bình, nên nới lỏng những khoản thu hà khắc, trái lại còn tăng thêm, trăm họ bao giờ mới được nghỉ ngơi!" Hoàng thượng không nghe.

Ngày Bính Thìn, Kiến vương Lý Khác mất.

Ngày Quý Hợi, gả Thái Hòa trưởng công chúa cho Hồi Cốt. Công chúa là em gái hoàng thượng. Thổ Phiên nghe tin Đường triều kết thân với Hồi Cốt, tháng sáu, ngày Tân Mùi, xâm phạm Thanh Trại bảo, Diêm Châu thứ sử Lý Văn Duyệt đánh lui chúng. Ngày Mậu Dần, Hồi Cốt dâng tâu: "Sai một vạn kỵ binh từ Bắc Đình, một vạn kỵ binh từ An Tây xuất phát, chống cự Thổ Phiên để nghênh đón công chúa."

Ban đầu, Lưu Tổng dâng tâu xin chia địa phận mình cai quản làm ba đạo: lấy U, Trác, Doanh làm một đạo, xin bổ nhiệm Trương Hoằng Tĩnh làm Tiết độ sứ; Bình, Kế, Quy, Đàn làm một đạo, xin bổ nhiệm Bình Lô tiết độ sứ Tiết Bình làm Tiết độ sứ; Doanh, Mạc làm một đạo, xin bổ nhiệm tạm quyền Kinh Triệu doãn Lư Sĩ Mai làm Quan sát sứ. Trương Hoằng Tĩnh trước đây ở Hà Đông, vì khoan hậu giản dị mà được mọi người ủng hộ, Lưu Tổng ở gần, nghe tiếng tăm của ông, vì người Yên khí phách hùng mạnh, khó dạy từ lâu, nên tiến cử Trương Hoằng Tĩnh thay mình để vỗ về họ. Tiết Bình là con Tiết Tung, hiểu rõ phong tục Hà Sóc, và hết lòng trung thành với nước. Lư Sĩ Mai là người thân trong gia tộc vợ Lưu Tổng. Lưu Tổng lại chọn lọc đầy đủ những tướng già có công, khỏe mạnh dũng mãnh, khó kiềm chế như Đô tri binh mã sứ Chu Khắc Dung và những người khác, đưa đến kinh thành, xin được thưởng và đề bạt, để người Yên sinh lòng ngưỡng mộ quan tước bổng lộc của triều đình. Lại tiến cống ngựa chiến một vạn năm nghìn con, rồi cạo tóc ra đi. Chu Khắc Dung là cháu Chu Đào.

Khi ấy hoàng thượng đang đắm chìm trong yến tiệc vui chơi, không quan tâm đến chính sự thiên hạ. Thôi Thực, Đỗ Nguyên Dĩnh không có mưu lược xa xôi, không hiểu đại thể an nguy, chỉ tôn sùng Trương Hoằng Tĩnh, chỉ cắt ra hai châu Doanh, Mạc giao cho Lư Sĩ Mai thống lĩnh, còn lại đều giao cho Trương Hoằng Tĩnh cai quản. Chu Khắc Dung và những người khác ở lâu kinh thành, đến nỗi phải vay mượn áo quần lương thực, ngày ngày đến Trung thư tỉnh xin quan chức, Thôi Thực, Đỗ Nguyên Dĩnh không đoái hoài. Đến khi bổ nhiệm Trương Hoằng Tĩnh làm U Châu tiết độ sứ, sai Chu Khắc Dung và những người khác trở về bản doanh chờ sai khiến, Chu Khắc Dung và những người khác đều rất oán hận.

Trước đây, các Tiết độ sứ Hà Bắc đều tự mình trải qua mùa đông mùa hè, cùng cam khổ với sĩ tốt. Đến khi Trương Hoằng Tĩnh nhậm chức, thái độ thong dong, kiêu hãnh sang trọng, ngồi kiệu giữa muôn người, người Yên rất lấy làm lạ. Trương Hoằng Tĩnh trầm mặc, tự tôn tự đại, cách mười ngày mới ra đường đường một lần xử lý chính sự, tân khách tướng lại rất ít người được nghe ông nói, trên dưới tình ý không thông, chính sự phần nhiều giao cho Mạc liêu xử lý. Mà những người ông mời làm Phán quan như Vi Ung và những người khác, đều là hạng trẻ tuổi khinh bạc, ham uống rượu, hành vi phóng túng, ra vào có người tiền hô hậu ủng, thanh thế rất lớn, có khi đêm về, đuốc sáng rực cả đường phố, những điều này đều là người Yên không quen. Hoàng thượng ban chiếu cấp một trăm vạn xâu tiền cho tướng sĩ, Trương Hoằng Tĩnh giữ lại hai mươi vạn xâu sung vào quân phủ tạp dụng, Vi Ung và những người khác lại cắt xén giảm bớt lương thực thưởng cho quân sĩ, dùng quân pháp để ràng buộc họ, nhiều lần mắng nhiếc trách móc lại tốt bằng chữ "phản lỗ", nói với quân sĩ: "Nay thiên hạ thái bình, các ngươi kéo được cung nặng hai thạch, còn chẳng bằng nhận biết một chữ 'đinh'!" Do đó trong quân ai nấy đều oán hận phẫn nộ.